Geotrendlines

Mubarak treedt af, militairen aan de macht

Met de verklaring van de vice-president Suleiman waarin hij aangeeft dat Mubarak af treedt en het leger de macht in het land overneemt is duidelijk dat de er een nieuwe situatie in Egypte is ontstaan. De verklaring vormt een duidelijke aanwijzing dat de militairen onder leiding van de minister van defensie veldmaarschalk Tantawi en de chefstaf generaal Al-Anan, in feite een coup hebben uitgevoerd. Het is op dit moment nog niet duidelijk of Suleiman aan zal blijven als hoofd van een door het leger bestuurde regering. Waarschijnlijk zal hij de een rol spelen bij de transitie als die tenminste plaats gaat vinden. Egypte is dus teruggekeerd naar de situatie van 1952 toen het land bestuurd werd door een raad van legerofficieren.

De vraag is nu in welke mate de militaire machthebbers bereid zijn de macht te delen met de in de toekomst te kiezen civiele autoriteiten. Als de eerste euforie over het opstappen van Mubarak is verdwenen zal de oppositie zeker vragen om nieuwe verkiezingen. Het is nog maar de vraag of de militaire machthebbers zich aan hun belofte zullen houden om in september nieuwe verkiezingen te houden. Dit zal een eerste test zijn voor de militaire raad die nu de voorlopige regering vormt. Uiterlijk in september zal duidelijk worden of de raad de permanente regering zal vormen en dus Egypte een volledige militaire dictatuur heeft gekregen of dat er door verkiezingen een nieuwe democratische regering het land gaat besturen. De echte confrontatie met de Egyptische bevolking moet dus nog komen…

Egypte: grote druk VS op Mubarak om direct af te treden update geopolitiek 40

Egypte: grote druk VS op Mubarak om direct af te treden

In Egypte is een gewelddadige week bijna ten einde en zal naar verwachting worden afgesloten met nog meer geweld. De gevechten tussen aanhangers van Mubarak en de oppositie hebben een aanzienlijk aantal slachtoffers ten gevolge gehad. Het regime van Mubarak heeft deze week de tegenaanval ingezet en er is nu een tijdelijke impasse ontstaan. Het leger heeft zich grotendeels afzijdig gehouden en getracht zonder geweld de situatie onder controle te krijgen. Dat is tot nu toe eigenlijk niet gelukt. In een groot deel van het land is een zeer instabiele situatie ontstaan en plunderingen nemen hand over hand toe. De mensen nemen meer en meer het recht in eigen hand om dit tegen te gaan en dat levert natuurlijk nog meer geweld op dat in feite los staat van de grote demonstraties. Als de situatie langer voortduurt, dreigt er een desintegratie van het land.

De eerste tekenen daarvan zijn al te zien in de Sinaï waar in de stad Rafah dat aan de Gazastrook grenst, vuurgevechten plaats hebben gevonden tussen rivaliserende clans van Bedoeïenen. Hamas laat nu de grens met Egypte bewaken door eigen strijders. Israël volgt uiteraard deze situatie met grote bezorgdheid en heeft Egypte toegestaan troepen te verplaatsen naar de Sinaï om de orde te herstellen. Bij een eventueel verder uit de hand lopen van de situatie in de Sinaï zou een mogelijk Israëlisch ingrijpen in deze regio voor een explosie zorgen die escalerend zal werken in het gehele Midden-Oosten.

Het is dus niet verwonderlijk dat de VS sterke druk uitoefenen op Mubarak om nu meteen af te treden en zo de weg vrij te maken voor een overgangsregering met steun van het leger en geleid door vice-president Suleiman. De VS wil dat ook de oppositie deelneemt aan de dialoog en dat houdt in dat ook de Moslimbroederschap mee doet. Nieuwe verkiezingen zouden dan in september gehouden moeten worden. De Moslimbroederschap is overigens van mening dat het vredesverdrag met Israël opgezegd moet worden. De VS zet in Egypte dus in op regime change en heeft haast aangezien de ontwikkelingen een voor de VS onbeheersbare dynamiek dreigen te krijgen met uitstralingseffecten naar geheel Noord-Afrika en het hele Midden-Oosten. De geopolitieke kaarten in de belangrijke energieregio worden nu opnieuw geschud en de VS wil daar in ieder geval zo veel mogelijk invloed op uitoefenen. Komen deze ontwikkelingen voor de VS als een verrassing? Waarschijnlijk niet want sinds 2008 waren er al contacten tussen het State Department en een aantal oppositieleiders in Egypte..

Effecten onrust Egypte merkbaar in Algerije en Jordanië

In de hele Arabische wereld is de toenemende onrust merkbaar onder de bevolking en komen veelal sterk autocratische leiders onder toenemende druk te staan. Zo heeft in Algerije Bouteflika besloten na 19 jaar de uitzonderingstoestand te beëindigen. Bijna continu vinden er kleinere en grotere, veelal gewelddadige, demonstraties plaats. Ook hier is sprake van een sinds januari. Ook in het doorgaans redelijk rustige Jordanië heeft de koning na massademonstraties het kabinet en de premier vervangen. Zelfs in Syrië is er iets van onrust merkbaar. Op de sociale netwerkwebsite Facebook is een protestgroep opgericht met circa 5.000 leden die een dag van woede wil organiseren. Dit zou aanstaande zaterdag moeten plaatsvinden. De initiatiefgroep wil het aftreden van president Bashar al-Assad. Assad is van mening dat de oorzaak van de onrust in de landen die door volksopstanden geteisterd worden ligt in hun te nauwe banden met de VS.

Patroon herkenbaar in onrust Arabische wereld

Hetzelfde patroon is herkenbaar in het tot uitdrukking komen van de onrust onder de bevolking van de Arabische wereld. Sinds januari vindt er in een aantal landen kort na elkaar een vrij plotselinge acceleratie plaats van protesten en demonstraties. De oorzaken van de onrust zijn natuurlijk al vele jaren aanwezig. Er wordt handig gebruik gemaakt van sociale media zoals Twitter, Facebook en Youtube om de protesten te organiseren en de impact te vergroten. Bijna overal vindt er in enkele weken tijd een machtswisseling plaats waarbij het leger als een soort interim macht fungeert. In Tunesië duurde dit circa twee weken. Dit zal waarschijnlijk ook in Egypte het uiteindelijke resultaat zijn. Daarna worden via verkiezingen nieuwe regeringen in het zadel geholpen die min of meer recht doen aan de wensen van de bevolking. De verschillende landen die getroffen zijn door deze volksopstanden bevinden zich in verschillende stadia van dit proces. In Tunesië is dit proces min of meer afgesloten, in Egypte staat dit op het punt te gebeuren. In landen als Algerije, Marokko, Jordanië en Jemen staat men aan het begin van dit proces. Syrië vormt mogelijk een uitzondering. Een organiserende hand is merkbaar in dit proces aangezien bijna alle gevallen zich voordoen in de invloedssfeer van de VS. Het ligt voor de hand hier de VS als organisator te zien. Het doel zou dan een herschikking van de macht zijn om de bestaande invloed te behouden. De ratio is dan dat de onrust en de massale volksopstanden niet tegengehouden kunnen worden maar wel op deze manier gekanaliseerd, beheerst en gestuurd kunnen worden. Aanwijzingen daarvoor zijn zichtbaar in Tunesië en Egypte. Met de volksopstanden is nu de geest uit de fles in de Arabische wereld en die is er niet zomaar weer in te krijgen. Het gevaar dat deze opstanden een eigen dynamiek gaan krijgen als ze langer voortduren is bepaald niet denkbeeldig..

Ernstige incidenten tussen Pakistan en Afghanistan

De al lang gespannen verhoudingen tussen Pakistan en Afghanistan hebben deze week tot een tweetal incidenten geleid waarbij gebruik is gemaakt van artillerie, mortieren, vliegtuigen en zware automatische wapens. De incidenten vonden plaats langs de grens op zowel Pakistaans als Afghaans grondgebied. Het zware materieel is door Pakistan ingezet en het bombarderen door Pakistan van enkele Afghaanse politieposten geeft aan dat het hier niet om een gewoon incident gaat. De situatie in Pakistan blijft gespannen en instabiel. Dat komt nergens zo sterk tot uitdrukking als in de regio van Waziristan. Beide landen beschuldigen elkaar van het aanwakkeren van onrust. De beide incidenten geven aan dat het conflictpotentieel in deze regio onverminderd hoog blijft en daar zal de komende tijd naar verwachting geen verandering in komen..

Trendlinks:

Jordanië: koning zet na massademonstraties kabinet af, vervangt premier Lees meer..

Algerije beëindigt na 19 jaar uitzonderingstoestand Lees meer..

Turkije: Mubarak moet gehoor geven aan eisen volk Lees meer..

EU laat voormalige partner Mubarak vallen Lees meer..

Obama tegen leger Egypte: verwijder Mubarak Lees meer

Egyptische Moslimbroederschap:geen vredesverdrag met Israel Lees meer..

Egyptische Moslimbroederschap uitgenodigd door Egyptische regering Lees meer..

Rusland: Egypte heeft geen politieke oplossingen van buiten nodig Lees meer..

Iran Pakistan gaspijplijn gereed binnen 3 jaar Lees meer..

Pakistan bombardeert politieposten in Afghanistan Lees meer..

Vuurgevecht tussen Pakistan en Afghanistan Lees meer…

Onrust Arabische wereld: Egypte in opstand update geopolitiek 39

Onrust Arabische wereld: Egypte in opstand

De afgelopen week hebben zich in Egypte ontwikkelingen voorgedaan die gevolgen kunnen hebben voor de stabiliteit in het gehele Midden-Oosten en Noord-Afrika. Analoog aan de situatie in Tunesië, waar de demonstraties aanhouden, zijn nu in Egypte de demonstraties die al drie dagen aan de gang zijn, de vierde dag ingegaan. Over het gehele land verspreid vinden demonstraties en gevechten met de ordetroepen plaats. De onrust begint steeds meer het karakter aan te nemen van een volksopstand. De situatie begint een grimmig karakter te krijgen met het beschieten van een politiebureau in het noorden van de Sinai in de stad Sheikh Zuweid. Op het bureau werden drie anti tankgranaten afgevuurd. Het incident is tekenend voor de snelle escalatie die nu is ingezet. Het Egyptische leger wordt nu ingezet in Cairo en drie steden zijn afgesloten, het gaat hierbij om de steden Suez, Ismailia en El Arish. Met de laatste stad heeft nu de onrust ook de grens met Gaza en Israel bereikt.

De Egyptische president Mubarak heeft nu kennelijk voor een harde confrontatie met de bevolking gekozen en zet nu in op het gebruik van alle beschikbare geweldsmiddelen tegen de eigen bevolking. Een strategische zet is het platleggen van het Internet en het telefoonverkeer in Egypte, dit dient om de communicatie en dus de organisatie van de opstand te verstoren. De Moslim Broederschap van Egypte heeft zich nu achter de opstand geschaard en dit geeft aan dat de opstand nu een brede steun heeft onder de bevolking en nu ook georganiseerd kan worden. De beweging beschikt over een uitgebreid ondergronds netwerk en is daarbij niet afhankelijk van een goed functionerend Internet. Een opmerkelijke ontwikkeling is dat het voormalige hoofd van het Internationaal Atoomgenootschap ( IAEA), Elbaradei, uit Wenen is teruggekeerd in Egypte en zijn steun heeft uitgesproken voor hervormingen in Egypte. Hij is een charismatische figuur met de nodige internationale diplomatieke ervaring. Verschillende keren heeft hij een escalatie van de controverse rond Iran voorkomen.

De komende dagen zullen beslissend zijn voor de toekomst van het land, als de regering er toch in slaagt de opstand te onderdrukken zal dit slechts van tijdelijke aard zijn. De onderliggende oorzaken van de onrust zijn daarmee niet weggenomen en de relatie met de bevolking is definitief verstoord. Het instellen van een openlijke dictatuur in Egypte vroeger of later resulteren in het omverwerpen van het huidige regiem. En met de huidige snelle ontwikkelingen zal dit eerder vroeger dan later het geval zijn..

Geostrategische implicaties situatie Egypte voor Israel en de VS

Als Mubarak werd afgezet is dat een klap voor de positie van Israel in de regio. Het land zal dan totaal geïsoleerd zijn. Israel bevindt zich op dit moment als het ware in het oog van de storm te midden van de onrust die zich verspreidt onder haar Arabische buren. Ook in Jordanië begint zich de bevolking tegen de regering te verzetten. Zou in Egypte de Moslim Broederschap aan de macht komen dan is het bijna zeker dat het vredesverdrag met Egypte onder grote druk zal komen te staan. Het mogelijk wegvallen van de Arabische bondgenoot Egypte heeft dus grote gevolgen voor de geopolitieke situatie van het land. Maar ook de VS kijkt met toenemende bezorgdheid naar de recente ontwikkelingen. Egypte is een belangrijke factor in de Amerikaanse strategie in het gebied, het gaat hierbij om militaire steunpunten en het strategisch belangrijke Suez kanaal.

De controle hierover is van groot belang voor de Amerikaanse controle in het Midden Oosten, hier komt nog bij dat het kanaal een strategische transporthub is voor olie en goederen van en naar het Verre Oosten. Daarmee vertegenwoordigt het Suez kanaal dus een globaal economisch belang en indirect geldt dat dus ook voor de ontstane situatie in Egypte..

Israel en Egypte hebben een lange gemeenschappelijke grens in de Sinai woestijn en tot nu toe is Egypte de belangrijkste stabiele partner van het land in het Midden Oosten en met het wegvallen van Turkije als bondgenoot is het de enige partner van het land in deze regio. En daar dreigt nu mogelijk verandering in te komen. In Libanon heeft Israel een strategische tegenslag moeten incasseren, Hezbollah levert de nieuwe premier minister van het land.

Libanon: keuze van Hezbollah nieuwe premier minister

Ook in Libanon hebben zich opmerkelijke ontwikkelingen voorgedaan, met het aanwijzen van de kandidaat van Hezbollah als de nieuwe premier minister van het land is de situatie intern wat stabieler geworden maar extern niet. Israël en de VS volgen met toenemende bezorgdheid deze ontwikkeling, het STL en haar controversiële eindoordeel komen nu als het ware in het luchtledige te hangen. Najib Mitaki is geen voorstander van dit tribunaal maar het is nog niet duidelijk of hij zijn steun eraan opzegt. Hij heeft de steun van de vondgenoot van de VS, Saoedi-Arabië, en zal die niet zo maar op het spel zetten. Waarschijnlijk zal het Syrisch Saoedische compromisvoorstel weer opnieuw leven worden ingeblazen en gebruikt worden om een dreigende burgeroorlog in het land te voorkomen. Maar intern is er enige druk van de ketel gehaald, ondanks de gewelddadige protesten van de aanhangers van Hariri. Dit neemt natuurlijk niet weg dat Israel nog altijd kan besluiten om militair in te grijpen, maar dat zou dan betekenen een oorlog tussen twee staten, want Hezbollah zit nu immers in de regering. De optie van Israel om bij onrust alleen de Hezbollah beweging aan te pakken is daarmee wat op de achtergrond geraakt, tenzij Israel besluit om openlijk de confrontatie aan te gaan met de staat Libanon. In het snel veranderende geopolitieke speelveld in de regio is natuurlijk van alles mogelijk…

Dat Iran terdege rekening houdt met een Israëlisch ingrijpen in Libanon laat het besluit zien dat er een viertal Iraanse schepen naar de Middellandse Zee worden gestuurd. De schepen dienen als een ‘’early warning’’ voor een aanval op Libanon. Zodra de schepen daar zijn aangekomen is er ook een verhoogde kans op een directe confrontatie met Israëlische en Amerikaanse schepen. Een dergelijke confrontatie zou natuurlijke verstrekkende gevolgen hebben voor de stabiliteit in de gehele regio.

Medwedew: of gezamenlijk raketschild of nieuwe atoomwapens aan grens EU

De ongewoon scherpe toon van de Russische president Medwedew hangt nauw samen met de discussie die in de NATO over het toekomstige raketschild plaats vindt en die zich niet in de door Rusland gewenste richting ontwikkelt. Het liefst wil Rusland van het raketschild af maar als het niet anders kan dan wil het in ieder geval in de bevelvoering over dit schild meedoen. Dat is wat Rusland onder een geïntegreerd systeem verstaat,  Het voor Rusland cruciale belang van de nationale veiligheid is in het geding en ten aanzien daarvan worden geen concessies gedaan of het nu om Putin gaat of Medwedew het standpunt blijft hetzelfde. Dit geldt trouwens ook voor andere cruciale geopolitieke belangen van Rusland en heeft direct gevolgen voor de verhouding tussen de VS en Rusland. Rusland stelt zich nu veel assertiever op, dat is duidelijk merkbaar aan de opstelling van het land in het Midden Oosten en aan de bepalingen die zijn toegevoegd aan het deze week geratificeerde START verdrag. Rusland behoudt zich het recht voor het verdrag naast zich neer te leggen als de VS het verdrag schendt of wanner het raketschild zo wordt aangelegd dat de gevechtskracht van de Russische strijdkrachten ingeperkt wordt. Verdere clausules leggen vast dat de president de strategische nucleaire rakettroepen moet moderniseren en raketten moet laten ontwikkelen die afweersystemen kunnen doorbreken. Als klap op de vuurpijl komt de verklaring waarin de VS wordt opgeroepen haar tactische nucleaire wapens uit Europa terug te trekken. Kortom het verdrag is geratificeerd maar het hangt van de verhoudingen tussen de VS en Rusland af of het wordt uitgevoerd en dat is onzeker aangezien juist die verhoudingen aan snelle veranderingen onderhevig kunnen zijn….

Trendlinks:

Onrust Egypte duurt voort Lees meer..

Minister defensie Egypte naar Washington voor steun Lees meer..

Egypte: politiebureau beschoten met anti tankraketten Lees meer..

Elbaradei bereid Egyptische oppositie te leiden Lees meer..

Iran: overleg met Syrië over Libanon Lees meer..

Iran stuurt oorlogsschepen naar Middellandse Zee Lees meer..

Libanon: leger ontplooit meer troepen Lees meer..

Supporters Hariri beschuldigen Hezbollah van coup Lees meer..

Hariri blok doet niet mee aan nieuwe Libanese regering Lees meer..

Medwedew: of gezamenlijk raketschild of nieuwe atoomwapens aan westgrens Lees meer..

Lawrow: dialoog met Iran moet doorgaan Lees meer..

China: voortzetting dialoog met Iran Lees meer..

Libanon: aanklacht bij tribunaal ingediend, machtsvertoon Hezbollah in Beiroet update geopolitiek 38

Libanon: aanklacht bij tribunaal ingediend, machtsvertoon Hezbollah in Beiroet

De situatie in Libanon heeft zich de afgelopen week verder verslechterd door een aantal ontwikkelingen. De controverse rond het tribunaal is deze week een in een beslissende fase gekomen met de het indienen van de aanklacht. Deze wordt nu bestudeerd, maar nog niet openbaar gemaakt, dit zal naar verwachting over een aantal weken gebeuren. Vermoedelijk zal dit over acht tot tien weken gebeuren. Aangenomen wordt dat een aantal leden van de Hezbollah groepering beschuldigd zullen worden van de moord op de voormalige president Hariri in 2005. Zoals bekend gaat Hezbollah ervan uit dat de beweging de schuld gaat krijgen van de moord, maar ook Syrië neemt aan dat het op zijn minst mede verantwoordelijk wordt gehouden. Een eerste effect van de indiening van de aanklacht is dat Hezbollah onbewapende groepen van de beweging dinsdagochtend strategische posities enige uren lang liet innemen in de hoofdstad Beiroet. Het ging hierbij bij om een goed georganiseerde actie die de duidelijke boodschap overbracht dat Hezbollah bereidt is zich met alle middelen te verzetten tegen het eindoordeel van het tribunaal. De actie geeft aan hoe de spanning in het land steeds verder oploopt.

De inspanningen van Turkije en Qatar om het mislukte initiatief van Saoedi-Arabië en Syrië van vorige week weer nieuw leven in te blazen zijn deze week gestopt. Turkije volgt met stijgende verontrusting de ontwikkelingen in Libanon, het land wil stabiliteit en rust in de regio en de kans daarop wordt steeds kleiner. De uitkomst van de situatie in Libanon vormen dus ook een test voor de rol van regionale grootmacht die Turkije op zich heeft genomen. Daarbij is natuurlijk de energiedimensie van de situatie in Libanon een factor die steeds meer op de voorgrond treedt.

De inzet is hierbij de gasvelden die uiteindelijk het Europese Nabucco project van gas moeten voorzien. Opmerkelijk is hier, zoals het kaartje laat zien, de prominente positie die Iran en Irak innemen als gas leverancier en de strategische positie van Syrië en Libanon als transitlanden. Libanon beschikt trouwens ook over gasreserves voor de kust, maar die worden ook door Israel geclaimd. En Netanyahu heeft de afgelopen week openlijk verkondigd dat Israël haar claims met militaire middelen kracht zal bijzetten. Israel zet de exploratie en exploitatie ondertussen in snel tempo door en stelt Libanon zo voor een voldongen feit. Al deze ontwikkelingen voorspellen weinig goeds voor de toekomst van Libanon als een eenheidsstaat…

Onrust onder de Arabische bevolking blijft niet tot Tunesië beperkt

De protesten en demonstraties van de Tunesische bevolking gaan ondanks de recente ontwikkelingen in het land gewoon door. Het ingrijpen door het Tunesische leger heeft daaraan voorlopig weinig veranderd. De oorzaken voor de onrust onder de bevolking zijn niet weggenomen, deze zijn het gebrek aan toekomstperspectief en de sterk gestegen voedselprijzen. Vooral de jongeren in Tunesië hebben weinig kans op werk en vooruitzichten zullen zeker op korte termijn niet verbeteren en een repressief regeringssysteem maakt de situatie nog erger. We zien hier dat de eerste negatieve effecten voor de interne stabiliteit van een land door de aanhoudende globale economische recessie. Maar de problemen beperken zich niet alleen tot Tunesië, ook in Algerije, Jemen en Jordanië protesteert de bevolking tegen de eigen regering. Dezelfde problemen liggen hieraan ten grondslag en dat geldt eigenlijk voor de gehele Arabische wereld.

Jordanië heeft in grote lijnen last van dezelfde problemen als de overige landen maar stammenstructuur in het land vormen een extra factor bij het toenemen van de spanningen in het land. De identiteit van de eigen stam is de dominante factor in Jordanië en dat is een bron van conflicten in het land. Er zijn machtige en mindere machtige stammen in het land en deze scheidslijnen lopen door de gehele bevolking van het land en op juridisch gebied is er sprake van het gewone juridische systeem en van wetten en rechtspraak die door de stammen bepaald worden. Jordanië is dus bepaald geen homogeen land. De recente globale economische ontwikkelingen en het toenemen van de conflicten tussen de stammen onderling over de verdeling van de macht in het land hebben een sterk negatief effect op de interne stabiliteit van het land. Een instabiel Jordanië en de ontwikkelingen in Libanon maken de gehele regio tot een explosief gebied, een burgeroorlog in Libanon en ingrijpen van Israel kunnen ook de situatie in Jordanië verder uit de hand doen lopen..

China ontkent troepen naar Noord-Korea te sturen

Opmerkelijk nieuws kwam de afgelopen week uit de regio van het Koreaanse schiereiland, Zuid-Korea beschuldigde China ervan troepen te willen sturen naar Noord-Korea. China heeft dit ontkend. Het gaat hierbij om de regio rond de stad Rason, waar Noord-Korea de Rajin Sonbong Economic Special Zone heeft gecreëerd om de economie te stimuleren door buitenlandse investeringen aan te trekken. Het gaat hierbij als het ware om een proef met de vrije markt in een communistisch systeem. Russische en Chinese bedrijven hebben in deze zone geïnvesteerd en het gebruik van vreemde valuta is hier toegestaan.

China en Rusland hebben de weg naar Rason en de spoorwegverbinding naar dit gebied gerenoveerd. Het gebied vormt voor zowel Rusland als China een springplank naar Noord-Korea. De haven van Rason vormt voor China een mogelijk marine steunpunt, als er in de toekomst Chinese troepen in dit gebied gestationeerd zouden worden geeft dit China de mogelijkheid effectief in te grijpen in Noord-Korea mocht de situatie hier uit de hand lopen. De VS en China blijven hier gezien hun tegengestelde geopolitieke en strategische belangen tegenover elkaar staan, een bezoek van de Chinese premier aan de VS zal hier weinig aan veranderen…

Rusland: versterkt engagement in Midden-Oosten en START problemen

Medwedew heeft met zijn bezoek aan de regio een duidelijke boodschap afgegeven richting Israel en de VS, hij heeft in Jordanië de Russische wens tot uitdrukking gebracht een kerncentrale voor het land te willen bouwen. Verschillende landen waaronder Frankrijk en Canada doen ook mee aan de inschrijving voor het Jordaanse project en nu doet Rusland dus ook mee. Jordanië heeft nog geen beslissing genomen maar 2018 moet de centrale operationeel zijn. Minder bekend is dat Jordanië in licentie het nieuwe Russische antitankwapen de RPG-32 gaat produceren, het land produceert al de RPG-29. Het wapen dat in handen van Hezbollah Israel in 2006 zoveel problemen bezorgde…Met de bekrachtiging van de Russische steun voor een onafhankelijk staat heeft Rusland duidelijk positie gekozen in de onderhandelingen tussen Israel en de Palestijnen. De boodschap is duidelijk, Rusland volgt in de regio een eigen politiek onafhankelijk van het Westen..

Bij de aanloop tot het ratificeren van het START verdrag door het Russische parlement spelen steeds meer de Russische veiligheidsbelangen een rol en dat is de afgelopen week ook meer in de openbaarheid gekomen: men blijft tegen het raketschild van de VS en men wil de terugtrekking van de Amerikaanse atoomwapens uit Europa als voorwaarde voor ratificering. Deze eisen doen voor een deel recht aan de veiligheidsbelangen van Rusland, het raketschild wordt als een bedreiging gezien van de nationale veiligheid maar een ander belang dat van het tegengaan van de uitbreiding van de NATO naar het oosten blijft formeel buiten schot. Maar dit speelt natuurlijk wel mee in de Russische afwegingen ten aanzien van START. Volgende week moet het verdrag geratificeerd worden, het is interessant om te zien welke extra bepalingen en eventuele ‘’opt-out’’ clausules aan het verdrag worden toegevoegd…

Trendlinks:

Hezbollah: machtsdemonstratie in Beiroet Lees meer..

Libanon: aanklacht STL ingediend Lees meer..

Turkije en Qatar stoppen bemiddeling Libanon Lees meer..

Israel wil nieuwe gasvelden tegen vijandelijke aanvallen beschermen Lees meer..

Grote demonstratie tegen regering in Jordanië Lees meer..

Jemen gebruikt geweld tegen demonstranten lees meer..

Demonstraties in Tunesië gaan door Lees meer..

China ontkent troepen naar Noord-Korea te sturen Lees meer..

Russisch Chinese strategische veiligheidsgesprekken Lees meer..

Rusland wil kerncentrale in Jordanië bouwen Lees meer..

Rusland steunt onafhankelijk Palestina Lees meer..

Rusland: START ja VS raketschild nee Lees meer..

START ratificering: Duma wil terugtrekking VS atoomwapens uit Europa Lees meer..

Libanon: Hezbollah laat regering vallen, situatie escaleert update geopolitiek 37

Libanon: Hezbollah laat regering vallen, situatie escaleert

De ontwikkelingen in Libanon van de afgelopen week hebben de situatie in het land in een ware stroomversnelling gebracht. Al maanden lang hangt het komende oordeel van het Special Tribunal for Lebanon als een zwaard van Damocles boven het land en deze week is met het laten vallen door de Hezbollah groepering van de Libanese regering een beslissende stap gezet in de richting van de verdere destabilisering van het land. De actie van Hezbollah kwam nadat een poging door Syrië en Saoedi-Arabië om een Arabische oplossing tot stand te brengen mislukt was, de VS stond niet achter de poging.. De mogelijkheid van een burgeroorlog is nu dus zeer reëel geworden en naar verwachting slechts een kwestie van tijd. Hezbollah heeft met deze zet al een voorschot genomen op het uiteindelijke oordeel dat naar alle waarschijnlijkheid de groepering en Syrië als schuldigen zal aanwijzen van de moord op de voormalige president Hariri in 2005. Dit oordeel wordt de komende weken verwacht en zal naar verwachting letterlijk het startschot vormen voor verdere mogelijk gewapende conflicten. Het land verkeert duidelijk in een impasse, nu was de regering al maandenlang in feite verlamd en dat was een situatie die natuurlijk niet eindeloos kon voortduren. Nu is er dus een escalatie in gang gezet die moeilijk valt te stoppen.

De ernst van de ontstane situatie wordt nog eens onderstreept door de militaire opbouw van de VS en Frankrijk in deze regio. Het afgegeven  signaal aan Hezbollah en daarmee ook aan Iran en Syrië is duidelijk: indien nodig zullen Frankrijk en de VS militaire middelen inzetten om machtsovername in Libanon door Hezbollah te voorkomen. Het signaal  heeft de groepering niet van haar actie van afgelopen week kunnen afhouden. De Israëlische troepenopbouw langs de grenzen met Libanon en Syrië is zo goed als afgelopen en de reeks van oefeningen in de afgelopen maanden maakt duidelijk dat Israel waarschijnlijk bij een burgeroorlog in Libanon zal ingrijpen en Hezbollah zal trachten uit te schakelen. Mocht dit gebeuren dan is er voor Israel een belangrijk obstakel voor een actie tegen Iran uit de weg geruimd. De situatie in Libanon en de controverse rond Iran zijn nauw met elkaar verbonden..

Iran: Israel roept op tot geloofwaardige militaire optie tegen Iran

In de controverse rond Iran heeft zich afgelopen dinsdag een nieuwe ontwikkeling voorgedaan die in combinatie met de situatie in Libanon de spanningen in de regio nog verder doen oplopen. De Israëlische premier Netanyahu heeft op dinsdag verklaard dat militaire actie tegen Iran moet worden ondernomen door de internationale gemeenschap en de VS moet daarbij het initiatief nemen. Hij wil de druk verder opvoeren en een ‘’geloofwaardige militaire optie’’ tegen Iran opbouwen, sancties alleen zijn niet genoeg. Dit is geen nieuw standpunt maar tegen de achtergrond van de nu ontstane situatie in vooral Libanon vormen deze uitlatingen een slecht voorteken voor verdere ontwikkelingen in het gehele Midden-Oosten. Een grootschalig conflict in deze regio zal natuurlijk ook van invloed zijn op de toestand van de globale economie. Hoge olieprijzen is wel het laatste waarop men wereldwijd zit te wachten..

Iran heeft ondertussen op het gebied van energie twee strategische zetten voor de middellange termijn gedaan. Er is een gasdeal met Azerbeidzjan gesloten die gas uit dat land naar Iran brengt en daarmee kaapt Iran gas weg dat uiteindelijk in de geplande Europese Nabucco pijplijn terecht had moeten komen. De pijplijn is er nog niet maar nu al tekent zich af dat het steeds moeilijker word om gas voor de pijplijn te vinden en dat raakt de energiebelangen van de EU op de middellange termijn. De EU zal dan dus voor gas o.a. bij Iran moeten aankloppen, op dit moment is dit door de voortdurende controverse rond Iran niet mogelijk. Een tweede belangrijke strategische zet op energiegebied heeft Iran gedaan met het geplande Neka-Jask oliepijplijn project. Deze pijlijn moet olie gaan transporteren van Kazakstan, Azerbeidzjan, Turkmenistan en Rusland via de havenstad Neka aan de Kaspische Zee naar Jask aan de golf van Oman. Als de pijplijn er daadwerkelijk komt wordt hiermee de energierijke Kaspische Zeegebied met de Perzische Golf verbonden en is daarmee Iran een belangrijke speler geworden op energiegebied voor India en China en eigenlijk ook voor de rest van Azië. China realiseert zich dit natuurlijk ook en dit verklaard de steun van China voor Iran. Maar voorlopig is het nog niet zover, de pijplijn ligt er nog niet en andere geopolitieke ontwikkelingen bepalen voorlopig de loop van de gebeurtenissen in deze regio en in het gehele Midden-Oosten en de effecten zullen op diverse terreinen in de gehele wereld merkbaar zijn….

Trendlinks:

Hezbollah stapt uit regering Libanon vanwege STL Lees meer..

Libanon crisis: troepenopbouw van VS en Frankrijk, Israel standby Lees meer..

Hezbollah laat regering Libanon vallen Lees meer..

VN gaat Libanon helpen bij demarcatie zeegrenzen om gasreserves te beschermen Lees meer..

Israel roept op tot geloofwaardige militaire optie tegen Iran Lees meer..

Iran sluit gasdeal met Azerbeidzjan Lees meer..

Nieuwe pijplijn moet Kaspische Zee met Perzische golf verbinden Lees meer..

VN mengt zich niet in gasconflict tussen Libanon, Turkije en Israel update geopolitiek 36

VN mengt zich niet in gasconflict tussen Libanon, Turkije en Israel

In de gespannen verhoudingen tussen Israel en Libanon hebben de afgelopen week zich ontwikkelingen voorgedaan die steeds duidelijker aangeven dat de energiedimensie een steeds belangrijker rol gaat spelen. De invloed van Iran en Syrië en de sterke positie van de Hezbollah groepering vormen slechts een deel van de oorzaken die de spanningen in deze regio steeds verder doen oplopen. Israel zet de reeks oefeningen aan de grens met Libanon en Syrië onverminderd voort en deze week is er tijdens een grote oefening op Libanees grondgebied geschoten. Dit gebeurde afgelopen maandagavond en dinsdag ochtend en duurde enige uren, tegelijkertijd schonden Israëlische vliegtuigen het Libanese luchtruim. Israel geeft hiermee een duidelijk signaal af, zodra de situatie in Libanon vanuit Israëlisch oogpunt uit de hand loopt wordt er militair ingegrepen.

Maar steeds duidelijker komt naar voren dat het gasconflict tussen beide landen een minstens even belangrijke rol speelt. De VN heeft het verzoek van Libanon om te bemiddelen bij het bepalen van de zeegrenzen met Israel afgewezen. Het VN mandaat heeft slechts betrekking op de kustwateren en strekt zich niet uit tot het bepalen van economische zones en territoriale wateren. De zaak is in een stroomversnelling gekomen door de recente ontdekking van het Leviathan gasveld in dit gedeelte van de Middellandse Zee en de aankondiging van Cyprus dat het Amerikaanse Noble Energy en het Israëlische Dalek Energy van Cyprus de licentie hebben gekregen voor dit veld. In feite zijn met deze licentie Libanon, Turkije en Syrië voor een voldongen feit geplaatst en heeft er de facto opdeling van het zeegebied plaatsgevonden. Turkije, Syrië en Libanon hebben dus nu geprotesteerd tegen deze gang van zaken, zij zien hierin een duidelijke poging om hen te beroven van maritieme energiebronnen.

Naar verwachting zal dit conflict zich nog gaan verscherpen en een voor alle partijen bevredigende oplossing is nog lang niet in zicht. De kans op escalatie in dit conflict is groot en een aantal landen in dit gebied zijn er direct bij betrokken. Hierbij gaat het om Turkije, Griekenland, Israel, Syrië, Libanon en Cyprus. Maar het is bepaald niet denkbeeldig dat de Palestijnse Autoriteit en Egypte er bij betrokken raken. Tegen deze achtergrond moet de Egyptische waarschuwing gezien worden een nieuwe Gaza oorlog te vermijden om verdere destabilisering in deze regio te voorkomen. De kaart hierboven maakt duidelijk welke belangen de diverse betrokken partijen hebben en geeft ook aan dat een oplossing op korte termijn niet in zicht is en dat dit een gewapend conflict weer een stap dichterbij brengt. Dat maakt de situatie in Libanon zo belangrijk en tegelijkertijd zo explosief…

Rusland: parlement heeft 5 amendementen op New START verdrag

De Senaat van de VS heeft weliswaar het verdrag op 22 december van het vorige jaar geratificeerd en in Rusland is het verdrag nu door de eerste lezing heen. Het Russische parlement heeft voor de tweede lezing vijf amendementen voorbereid en twee concept verklaringen. Deze bevatten de voorwaarden voor de uiteindelijke ratificering door het parlement. Tekenend is dat er ook de condities zijn bepaald waaronder Rusland zich uit dit verdrag zou terugtrekken. Bijzonderheden werden hierover niet gegeven, maar naar alle waarschijnlijkheid zal dit betrekking hebben op de verdere implementering van het Amerikaanse raketschild in de EU en langs de andere grenzen van Rusland. Rusland is nog steeds tegen dit schild zal dit verzet niet gemakkelijk opgeven, zeker niet aangezien de uitbreiding van de EU en de NATO niet gestopt is. Eind januari zal duidelijk worden of het nieuwe START verdrag ook daadwerkelijk zal worden geratificeerd en welke partijen in Rusland de overhand gaan krijgen. De groep van Putin of de groep van Medwedew….

China stuurt waarnemers naar referendum Soedan

Het referendum dat in het zuiden van het land wordt gehouden op 9 januari zal naar alle waarschijnlijkheid resulteren in de afscheiding van het zuidelijk gedeelte van de rest van Soedan. Het zuiden zal waarschijnlijk een onafhankelijk staat worden en mogelijk komt er dan een einde aan de met enige regelmaat plaatsvindende gewapende conflicten tussen het noorden en het zuiden. Maar ook in dit gebied speelt de energiefactor een grote rol en in dit geval gaat het om olie. Geostrategische belangen van China, de VS en ook India botsen hier.

Een onafhankelijk zuiden snijdt als het ware de belangrijkste olievelden doormidden en brengt aanzienlijke velden onder controle van de nieuwe staat. Het zuiden wordt door de VS gesteund en het noorden wordt door China gesteund. De grootste spelers in dit olierijke gebied zijn: CNPC ( China) en ONGC ( India ). Als het zuiden onafhankelijk wordt is bijvoorbeeld het blok 7 waar CNPC het grootste belang heeft voor een groot gedeelte onder controle van het zuiden gekomen, en dat wil feitelijk zeggen van de VS. Trouwens de oliewinning in de gehele regio wordt onzeker als er langs de demarcatielijn gewapende conflicten ontstaan of er een grotere oorlog uitbreekt. China dreigt dus in Soedan in feite van olie afgesneden te worden. De VS heeft al met de conflicten in Jemen en Somalië de greep op de strategische golf van Aden en de strategische zeestraat van Bab el Mandab verstevigd en heeft dus al de controle over de transportroute over zee naar China. De slag om de grondstoffen van Afrika tussen China en de VS is dreigt dus in volle hevigheid te ontbranden. Ook hier staan de VS en China lijnrecht tegenover elkaar en ook hier gaat het om strategische geopolitieke belangen…

Trendlinks:

VN weigert bemiddeling in gasconflict Libanon en Israel Lees meer..

VN weigert interventie in vastleggen zeegrenzen Israel en Libanon Lees meer..

Egypte waarschuwt Israel voor nieuwe Gaza oorlog Lees meer..

Israel zet oefeningen voort en schiet op Libanees grondgebied Lees meer..

Parlement Rusland maakt 5 amendementen op New START verdrag Lees meer..

Rusland waarschuwt VS zich niet te bemoeien met arrestatie oppositieleider Lees meer..

Seoel wijst aanbod Noord-Korea voor gesprekken af Lees meer..

Minster BuZA Japan bezoekt VS Lees meer..

China stuurt waarnemers naar referendum Soedan Lees meer..

China bereidt zich voor op gewapend conflict vanuit elke richting Lees meer..

China consolideert landroutes energie als reactie op situatie Korea udate geopolitiek 35

China consolideert landroutes energie als reactie op situatie Korea

In de controverse rond het Noord-Korea en de zeer gespannen situatie op het Koreaanse schiereiland is China in een defensieve positie gebracht. Het land beschikt nog niet over de volledig ontwikkelde militaire middelen die nodig zijn om echt assertief te kunnen optreden in de regio en elders in de wereld waar Chinese economische en geopolitieke belangen in het geding zijn. En bij deze middelen gaat het dan vooral om een goed uitgeruste en krachtige marine en om de noodzakelijke marinesteunpunten. China werkt wel hard aan deze middelen maar is naar verwachting nog zeker tien verwijderd van het beschikken over een dergelijke krachtige en strategisch ontplooide marine. De VS beschikt wel over een wereldwijd strategisch ontplooide marine en gebruikt deze marine ook steeds meer als pressiemiddel, zoals in het geval van de controverse rond het Koreaanse schiereiland. Waar economische en geopolitiek strategische belangen elkaar als het ware ontmoeten. De incidenten, hoe ernstige ze ook zijn, vormen slechts een aanleiding en passen in het geostrategische spel dat hier gespeeld wordt en waarbij de VS in toenemende mate militaire middelen inzet. Dit is een trend die zich zeker zal doorzetten in het komende jaar en niet alleen in deze regio..

China heeft wel andere middelen die het kan inzetten zoals strategische energiedeals sluiten die voornamelijk erop gericht zijn landroutes te verkrijgen en door grote investeringen strategische landen aan zich te binden. Dit gebeurt in bijvoorbeeld in Zuid-Amerika en Afrika. Maar ook in de invloedssfeer van de VS in het Midden-Oosten tegen deze achtergrond moet de overeenkomst met Saoedi-Arabië gezien worden. En natuurlijk valt Iran daar ook dit Chinese streven naar veilige energieroutes over land en dit plaatje past natuurlijk ook het strategische partnerschap met Pakistan. China zwaait op een slimme manier met de geldbuidel en met succes. Het land maakt ook handig gebruik van de strategische monopoliepositie die het inneemt op het terrein van de zeldzame aarde elementen. Deze positie is in enige tientallen jaren eigenlijk onaantastbaar geworden zeker voor de komende jaren. Deze elementen zijn van vitaal belang in bijna alle moderne technologische toepassingen. Of het nu gaat om windmolens, communicatie apparatuur, computers of slimme munitie en radar, deze elementen zijn in al deze toepassingen nodig. China speelt nu handig deze troef uit in onder andere de controverse rond Korea. Exportbeperkingen en het verminderen van de export vormen hier de geopolitieke wapens. De VS zet meer in op militaire middelen en militair machtsvertoon en houdt zo ook Japan en Zuid-Korea onder controle. Deze landen zijn sterk afhankelijk van de militaire bescherming die de VS biedt. De acties van Zuid-Korea en Japan vinden plaats met toestemming van de VS..

Medwedew ontslaat 12 generaals

Medwedew heeft in een spectaculaire actie maar liefst 12 generaals ontslagen. Het meest opvallend hierbij is het ontslag van de kolonel generaal Werchowzew die verantwoordelijk is voor de atoomwapens. Het lijkt erop dat zo de weg vrij gemaakt wordt voor de ratificering van het New START verdrag, in militaire kringen is nogal wat oppositie tegen dit verdrag dat de Russische machtsbasis verder kan doen afnemen, zeker nu het raketschild van de VS steeds meer vaste vormen begint aan te nemen. Ook is met deze reeks ontslagen de machtspositie van Putin verder aangetast. De interne machtsstrijd gaat dus door maar de echte test moet nog komen en wel dit komende jaar. Dan zal deze strijd meer in de openbaarheid gevoerd gaan worden.

De Russische energiesector is voorlopig nog vast in handen van Putin en via Gazprom werkt de groep Putin gestaag aan het versterken van de invloed van Rusland in Europa. Een strategische zet is daarbij het in feite overnemen van het Servische olieconcern Nish en daarmee is een belangrijke stap gezet in het blokkeren van het Europese Nabucco project en is het Russische South Stream project weer een stap dichterbij gekomen.

Maar voor de Russische energiesector zijn de vooruitzichten op de middellange termijn ongunstiger geworden en dat heeft alles te maken met de ontwikkelingen rond het winnen van leisteengas en olie. De VS is absoluut ‘leading’’ op dit gebied. De technologie en kennis zijn op dit gebied een monopolie van de VS en dat gaat nu steeds meer door de VS als troef uitgespeeld worden. Voor Rusland betekent dit dat een belangrijke economische factor meer aan betekenis zal inboeten en dat betekent dat een geopolitiek drukmiddel minder effectief wordt. In Europa en dan voornamelijk in Polen zijn aanzienlijke voorraden leisteengas gevonden en Amerikaanse energieconcerns zijn al bezig met de exploratie van deze leisteengasvoorraden.

Het gaat hierbij om Chevron en ExxonMobil. De Russische energiesector zal dus steeds meer te maken gaan krijgen met concurrentie van deze gasvoorraden, de prijzen zullen sterk onder druk komen te staan en de investeringen in de North Stream en South Stream projecten lopen de kans onrendabel te worden. Polen kan op termijn een belangrijke gasexporteur worden en de EU zal dus op termijn minder afhankelijk worden van Rusland voor de gasvoorziening. Maar de EU wordt dan wel meer afhankelijk op dit terrein van de VS, dus echte energieonafhankelijkheid zit er voor de EU niet in. Er vindt op termijn slechts een strategische en geopolitieke ruil plaats tussen de VS en Rusland..

Libanon: spanningen lopen verder op en Israëlische drones vliegen over Beiroet

Israel voor nog steeds de druk in de regio op met oefeningen en verkenningsvluchten boven Libanon. Dit gebeurt met onbemande spionagevliegtuigen ( UAV’s of drones ) en met gevechtsvliegtuigen en dit bijna dagelijks plaats. Een onheilspellende ontwikkeling is daarbij dat de vluchten steeds openlijker plaatsvinden en steeds dieper Libanon in gaan. Het vliegen van drones over Beiroet illustreert dit nog eens duidelijk. Libanon heeft bij de VN geklaagd over deze vluchten en bewijzen overlegd van maar liefst 7000 schendingen van haar luchtruim en territoriale wateren. Ook in Libanon breidt Israel haar spionage activiteiten sterk uit. De voorbereidingen voor een eventueel militair ingrijpen door Israel in Libanon nemen sterk toe. En het wachten is nu op het oordeel van het Special Tribunal for Libanon dat als het startschot kan dienen voor een burgeroorlog in Libanon. Dit oordeel, dat waarschijnlijk Hezbollah en Syrië als schuldigen zal aanwijzen van de moord op de president Hariri in 2005 wordt, begin 2011 verwacht. Tegen deze achtergrond is de vondst voor de kust van Israel en Libanon van grote gasvelden een belangrijke factor die de kans op een oorlog in de regio nog verder kan doen toenemen. Beide landen claimen deze velden en Israel heeft halverwege dit jaar al aangekondigd dat men offshore gas met militaire middelen zal beschermen. De ambitie van Israel om een belangrijke speler op het gebied van gas en transport van gas in de regio te worden kan dus met militaire middelen kracht bij gezet worden als andere middelen niet helpen. De aanstaande uitspraak van het STL zou wel eens de aanleiding kunnen vormen…

Trendlinks:

China biedt India samenwerking aan bij aardolie- en gasexploitatie Lees meer..

China gaat toch door met export rare earth minerals Lees meer..

Zuid-Korea houdt opnieuw serie schietoefeningen Lees meer..

Japan wil drones inzetten tegen Noord-Korea en China Lees meer..

Medwedew ontslaat 12 generaals Lees meer..

Gazprom: leisteengasprojecten VS zijn verliesgevend Lees meer..

Gazprom neemt olieconcern Servië over Lees meer..

Israëlische drones vliegen over Beiroet Lees meer..

Libanon vindt verborgen Israëlische spionage installaties Lees meer..

Libanon ontbiedt Engelse ambassadeur Lees meer..

Israël: grote offshore gasvondst Lees meer..

Israël: offshore gas militair beschermen Lees meer..

Grootschalige schietoefeningen Zuid-Korea houden aan update geopolitiek 34

Grootschalige schietoefeningen Zuid-Korea houden aan

De afgelopen week hebben zich op het Koreaanse schiereiland ontwikkelingen voor gedaan die het spanningsniveau onverminderd hoog hebben gehouden. De Zuidkoreaanse strijdkrachten hebben vlak bij de demarcatielijn twee grootschalige schietoefeningen gehouden naast een serie kleinere oefeningen die op het vaste land plaatsvonden en op zee. Aan de schietoefeningen namen sterke eenheden gemechaniseerde artillerie, meervoudige raketwerpereenheden en jachtbommenwerpers deel. Het Noorden heeft scherp geprotesteerd tegen deze oefeningen en had vooraf aangekondigd de oefeningen te zullen beantwoorden. Dit is tot nu toe uitgebleven en Pjonjang had voor de laatste oefening zelfs aangekondigd dat men van vergelding zou afzien. Dit is ongetwijfeld gebeurd onder sterke druk van China en Rusland. Maar de retoriek neemt niet af en Noord-Korea heeft eind deze week zelfs aangekondigd op verdere provocaties met de inzet van atoomwapens te zullen reageren. Het is onwaarschijnlijk dat Noord-Korea over voldoende van deze wapens beschikt om de dreigementen daadwerkelijk kracht bij te zetten. Maar met conventionele middelen ligt dit anders, het Noorden is zeer goed in staat om een paar harde klappen uit te delen. Maar een grootschalige oorlog tussen beide landen zal uiteindelijk resulteren in een nederlaag van het land en in een radicale wijziging van de geopolitieke krachtsverhoudingen in deze voor Rusland en China belangrijke regio. Het ontplooien van de Chinese en Russische vloot in de Pacific zal dan in feite afhankelijk zijn van de toestemming van de VS, want een dan verenigd Korea zal ongetwijfeld onder sterke invloed van de VS staan. Dat is natuurlijk een weinig aantrekkelijk vooruitzicht voor zowel China als Rusland.

China en Rusland coördineren houding t.a.v. Korea

De recente spanningen op het Koreaanse schiereiland hebben de banden tussen Rusland en China nog meer verstevigd. De gezamenlijke geopolitieke belangen lopen hier parallel en het is dus geen wonder dat beide landen hun positie in deze regio nauw op elkaar afstemmen. Rusland heeft vorige week al een keer ingegrepen door het verstoren van de gezamenlijke Japans Amerikaanse vlootoefening en deze week heeft Rusland getracht de VN veiligheidsraad in te schakelen dit is ten dele gelukt. De signalen van Rusland in deze kwestie worden dus steeds sterker en duidelijker. Voorlopig heeft dit nog geen invloed op de aanhoudende serie oefeningen die het Zuiden van plan is te houden. China beperkt zich tot het aandringen op de inzet van diplomatieke middelen in het conflict. Ondertussen neemt de kans op incidenten en verdere escalatie steeds meer toe met de voortgaande serie oefeningen. China en de VS komen steeds meer tegenover elkaar te staan voor wat betreft hun geopolitieke belangen in deze regio en met het voortduren van de gespannen situatie op het Koreaanse schiereiland zijn er ook uitstralingseffecten te zien naar andere regio’s waar beide landen tegengestelde belangen hebben.

Conflict China en VS over Pakistan

De kritiek van de VS op Pakistan wordt steeds luider en het aantal acties van de VS met onbemande vliegtuigen neemt toe in Pakistan. En dat heeft natuurlijk gevolgen voor de verhoudingen tussen het land en de VS en voor de stabiliteit van het land. De VS overweegt nu vanuit Afghanistan op Pakistaans grondgebied te gaan optreden. Dit wordt officieel ontkend maar de aanwijzingen voor deze acties nemen steeds meer toe. China heeft grote belangen in Pakistan en is de grootste wapenleverancier van Pakistan. China heeft ook Pakistan geholpen bij de bouw van de belangrijkste nucleaire installatie van het land en helpt ook bij de bouw van een andere installatie. China investeert in de transportinfrastructuur en bouwt de belangrijke haven Gawdar uit tot een Chinees marinesteunpunt. Het land ziet Pakistan als de poort naar de Moslimwereld en als een belangrijke toekomstige transporthub voor energie. Bovendien ziet China Pakistan als een tegenwicht tegen de toenemende militaire macht van India. Het is duidelijk dat de versterkte steun van de VS aan India tot een versterkte steun van China leidt aan Pakistan en dat leidt weer tot een toename van conflicten in de regio. Het eerste gevolg hiervan is een versterkt engagement van de VS in Pakistan…

Conflict Turkije en Israel over economische rechten in Middellandse Zee

De positie die Turkije inneemt in de controverse rond Iran is steeds duidelijker, beide landen hebben gemeenschappelijke regionale belangen. En de recente profilering van Turkije als regionale grootmacht geeft dit nog een groter accent. Het land heeft met Brazilië het afgelopen jaar opmerkelijke initiatieven ontplooid ten aanzien van het Iraanse nucleaire programma en daarmee de initiatieven van de VS trachten te blokkeren. Weliswaar met wisselend succes want de sancties zijn er uiteindelijk toch gekomen maar het optreden van Turkije heeft toch deëscalerend gewerkt. De verhoudingen met Israel zijn echter verder achteruitgegaan en daar is de controverse rond de Gaza hulpkonvooien slechts het topje van de ijsberg, want de ware reden voor het conflict tussen Turkije en Israel is energie.

Israel heeft met Cyprus en wel met het Griekse deel een overeenkomst gesloten die Israel en het Griekse deel van Cyprus in staat stelt gezamenlijk de exploratie van energievelden in dit deel van de Middellandse zee uit te voeren. Turkije is onaangenaam verrast want twee cruciale terreinen worden aangepakt, de voortdurende controverse rond de opdeling van het eiland tussen Griekenland en Turkije en de positie die Turkije wil innemen als belangrijke transporthub van energie in de regio. Een positie die Israel ook wil innemen, de twee belangrijke regionale spelers staan hier dus lijnrecht tegenover elkaar. Het kaartje maakt duidelijk dat ook Libanon een belangrijke rol speelt in dit conflict tussen beide landen. Daarbij gaat het om de energievelden voor de kust van het land en de strategische ligging van het land als onderdeel van een toekomstige transporthub voor energie..De conflicten in deze regio zullen dus nog wel een tijd voortduren zeker nu de kwestie Cyprus erbij betrokken is geraakt…

Ondanks ratificering START: touwtrekken om verdrag gaat door

Veel publiciteit is gegeven aan de ratificering door de VS van het New START verdrag dat begin dit jaar gesloten was met Rusland. Het verdrag omvat een reductie van de offensieve kernwapens tot 1550 voor elk van de beide landen. En dat is op zich een substantiële reductie maar de essentiële knelpunten tussen beide landen zijn wat de nucleaire bewapening nog niet opgelost. Het voor Rusland onacceptabele raketschild van de VS wordt namelijk als defensief aangemerkt en valt dus niet onder het verdrag. Ook kunnen kwalitatieve verbeteringen aan de wapens en draagraketten defensieve wapens opeens offensief maken. En er is nu nog niet bekend welke extra bepalingen de Republikeinen voor hun steun hebben bedongen. Zulke bepalingen zouden het verdrag ineffectief kunnen maken. In ieder geval is nu het Russische parlement aan zet en is er een reële kans op een aanzienlijke reductie van de aanwezige kernwapenvoorraad in de wereld hoewel het touwtrekken om het verdrag nog wel enige tijd zal doorgaan…

Trendlinks:

China en Rusland coördineren houding t.a.v. Korea probleem Lees meer..

China roept op tot kalmte op het Koreaanse schiereiland Lees meer..

Noord-Korea verwerpt grootschalige schietoefening Zuid-Korea Lees meer..

Noord-Korea dreigt met inzet atoomwapens Lees meer..

China verwerpt kritiek VS op Pakistan Lees meer..

Iran en Turkije hebben gemeenschappelijke belangen Lees meer..

Turkije rekent op succes Iran gesprekken in Istanboel Lees meer..

Conflict Turkije en Israel over economische rechten in Middellandse Zee Lees meer..

Ondanks ratificering START: touwtrekken om verdrag gaat door Lees meer..