Libanon: aanklacht bij tribunaal ingediend, machtsvertoon Hezbollah in Beiroet

De situatie in Libanon heeft zich de afgelopen week verder verslechterd door een aantal ontwikkelingen. De controverse rond het tribunaal is deze week een in een beslissende fase gekomen met de het indienen van de aanklacht. Deze wordt nu bestudeerd, maar nog niet openbaar gemaakt, dit zal naar verwachting over een aantal weken gebeuren. Vermoedelijk zal dit over acht tot tien weken gebeuren. Aangenomen wordt dat een aantal leden van de Hezbollah groepering beschuldigd zullen worden van de moord op de voormalige president Hariri in 2005. Zoals bekend gaat Hezbollah ervan uit dat de beweging de schuld gaat krijgen van de moord, maar ook Syrië neemt aan dat het op zijn minst mede verantwoordelijk wordt gehouden. Een eerste effect van de indiening van de aanklacht is dat Hezbollah onbewapende groepen van de beweging dinsdagochtend strategische posities enige uren lang liet innemen in de hoofdstad Beiroet. Het ging hierbij bij om een goed georganiseerde actie die de duidelijke boodschap overbracht dat Hezbollah bereidt is zich met alle middelen te verzetten tegen het eindoordeel van het tribunaal. De actie geeft aan hoe de spanning in het land steeds verder oploopt.

De inspanningen van Turkije en Qatar om het mislukte initiatief van Saoedi-Arabië en Syrië van vorige week weer nieuw leven in te blazen zijn deze week gestopt. Turkije volgt met stijgende verontrusting de ontwikkelingen in Libanon, het land wil stabiliteit en rust in de regio en de kans daarop wordt steeds kleiner. De uitkomst van de situatie in Libanon vormen dus ook een test voor de rol van regionale grootmacht die Turkije op zich heeft genomen. Daarbij is natuurlijk de energiedimensie van de situatie in Libanon een factor die steeds meer op de voorgrond treedt.

De inzet is hierbij de gasvelden die uiteindelijk het Europese Nabucco project van gas moeten voorzien. Opmerkelijk is hier, zoals het kaartje laat zien, de prominente positie die Iran en Irak innemen als gas leverancier en de strategische positie van Syrië en Libanon als transitlanden. Libanon beschikt trouwens ook over gasreserves voor de kust, maar die worden ook door Israel geclaimd. En Netanyahu heeft de afgelopen week openlijk verkondigd dat Israël haar claims met militaire middelen kracht zal bijzetten. Israel zet de exploratie en exploitatie ondertussen in snel tempo door en stelt Libanon zo voor een voldongen feit. Al deze ontwikkelingen voorspellen weinig goeds voor de toekomst van Libanon als een eenheidsstaat…

Onrust onder de Arabische bevolking blijft niet tot Tunesië beperkt

De protesten en demonstraties van de Tunesische bevolking gaan ondanks de recente ontwikkelingen in het land gewoon door. Het ingrijpen door het Tunesische leger heeft daaraan voorlopig weinig veranderd. De oorzaken voor de onrust onder de bevolking zijn niet weggenomen, deze zijn het gebrek aan toekomstperspectief en de sterk gestegen voedselprijzen. Vooral de jongeren in Tunesië hebben weinig kans op werk en vooruitzichten zullen zeker op korte termijn niet verbeteren en een repressief regeringssysteem maakt de situatie nog erger. We zien hier dat de eerste negatieve effecten voor de interne stabiliteit van een land door de aanhoudende globale economische recessie. Maar de problemen beperken zich niet alleen tot Tunesië, ook in Algerije, Jemen en Jordanië protesteert de bevolking tegen de eigen regering. Dezelfde problemen liggen hieraan ten grondslag en dat geldt eigenlijk voor de gehele Arabische wereld.

Jordanië heeft in grote lijnen last van dezelfde problemen als de overige landen maar stammenstructuur in het land vormen een extra factor bij het toenemen van de spanningen in het land. De identiteit van de eigen stam is de dominante factor in Jordanië en dat is een bron van conflicten in het land. Er zijn machtige en mindere machtige stammen in het land en deze scheidslijnen lopen door de gehele bevolking van het land en op juridisch gebied is er sprake van het gewone juridische systeem en van wetten en rechtspraak die door de stammen bepaald worden. Jordanië is dus bepaald geen homogeen land. De recente globale economische ontwikkelingen en het toenemen van de conflicten tussen de stammen onderling over de verdeling van de macht in het land hebben een sterk negatief effect op de interne stabiliteit van het land. Een instabiel Jordanië en de ontwikkelingen in Libanon maken de gehele regio tot een explosief gebied, een burgeroorlog in Libanon en ingrijpen van Israel kunnen ook de situatie in Jordanië verder uit de hand doen lopen..

China ontkent troepen naar Noord-Korea te sturen

Opmerkelijk nieuws kwam de afgelopen week uit de regio van het Koreaanse schiereiland, Zuid-Korea beschuldigde China ervan troepen te willen sturen naar Noord-Korea. China heeft dit ontkend. Het gaat hierbij om de regio rond de stad Rason, waar Noord-Korea de Rajin Sonbong Economic Special Zone heeft gecreëerd om de economie te stimuleren door buitenlandse investeringen aan te trekken. Het gaat hierbij als het ware om een proef met de vrije markt in een communistisch systeem. Russische en Chinese bedrijven hebben in deze zone geïnvesteerd en het gebruik van vreemde valuta is hier toegestaan.

China en Rusland hebben de weg naar Rason en de spoorwegverbinding naar dit gebied gerenoveerd. Het gebied vormt voor zowel Rusland als China een springplank naar Noord-Korea. De haven van Rason vormt voor China een mogelijk marine steunpunt, als er in de toekomst Chinese troepen in dit gebied gestationeerd zouden worden geeft dit China de mogelijkheid effectief in te grijpen in Noord-Korea mocht de situatie hier uit de hand lopen. De VS en China blijven hier gezien hun tegengestelde geopolitieke en strategische belangen tegenover elkaar staan, een bezoek van de Chinese premier aan de VS zal hier weinig aan veranderen…

Rusland: versterkt engagement in Midden-Oosten en START problemen

Medwedew heeft met zijn bezoek aan de regio een duidelijke boodschap afgegeven richting Israel en de VS, hij heeft in Jordanië de Russische wens tot uitdrukking gebracht een kerncentrale voor het land te willen bouwen. Verschillende landen waaronder Frankrijk en Canada doen ook mee aan de inschrijving voor het Jordaanse project en nu doet Rusland dus ook mee. Jordanië heeft nog geen beslissing genomen maar 2018 moet de centrale operationeel zijn. Minder bekend is dat Jordanië in licentie het nieuwe Russische antitankwapen de RPG-32 gaat produceren, het land produceert al de RPG-29. Het wapen dat in handen van Hezbollah Israel in 2006 zoveel problemen bezorgde…Met de bekrachtiging van de Russische steun voor een onafhankelijk staat heeft Rusland duidelijk positie gekozen in de onderhandelingen tussen Israel en de Palestijnen. De boodschap is duidelijk, Rusland volgt in de regio een eigen politiek onafhankelijk van het Westen..

Bij de aanloop tot het ratificeren van het START verdrag door het Russische parlement spelen steeds meer de Russische veiligheidsbelangen een rol en dat is de afgelopen week ook meer in de openbaarheid gekomen: men blijft tegen het raketschild van de VS en men wil de terugtrekking van de Amerikaanse atoomwapens uit Europa als voorwaarde voor ratificering. Deze eisen doen voor een deel recht aan de veiligheidsbelangen van Rusland, het raketschild wordt als een bedreiging gezien van de nationale veiligheid maar een ander belang dat van het tegengaan van de uitbreiding van de NATO naar het oosten blijft formeel buiten schot. Maar dit speelt natuurlijk wel mee in de Russische afwegingen ten aanzien van START. Volgende week moet het verdrag geratificeerd worden, het is interessant om te zien welke extra bepalingen en eventuele ‘’opt-out’’ clausules aan het verdrag worden toegevoegd…

Trendlinks:

Hezbollah: machtsdemonstratie in Beiroet Lees meer..

Libanon: aanklacht STL ingediend Lees meer..

Turkije en Qatar stoppen bemiddeling Libanon Lees meer..

Israel wil nieuwe gasvelden tegen vijandelijke aanvallen beschermen Lees meer..

Grote demonstratie tegen regering in Jordanië Lees meer..

Jemen gebruikt geweld tegen demonstranten lees meer..

Demonstraties in Tunesië gaan door Lees meer..

China ontkent troepen naar Noord-Korea te sturen Lees meer..

Russisch Chinese strategische veiligheidsgesprekken Lees meer..

Rusland wil kerncentrale in Jordanië bouwen Lees meer..

Rusland steunt onafhankelijk Palestina Lees meer..

Rusland: START ja VS raketschild nee Lees meer..

START ratificering: Duma wil terugtrekking VS atoomwapens uit Europa Lees meer..