Geotrendlines

Libië: gevecht op Tunesisch grondgebied update geopolitiek 45

Libië: gevecht op Tunesisch grondgebied

De afgelopen week hebben de militaire ontwikkelingen een verdere consolidatie laten zien van de posities die de troepen van Gaddafi in het westen van het land innemen. Misratah is door de strijdkrachten van Gaddafi verlaten maar de havenstad wordt nog wel onder vuur gehouden. In de nabije toekomst kan de bevoorrading van de rebellen via deze stad, die midden in het door Gaddafi gecontroleerde gebied ligt, plaatsvinden. De luchtaanvallen van de coalitie hebben op dit punt dus succes gehad. Geleidelijk aan schakelen de vliegtuigen van

de coalitie tanks, artillerie en munitieopslagplaatsen uit. Tot nu toe hebben deze luchtaanvallen de slagkracht van de troepen van Gaddafi nog niet wezenlijk aangetast. Het betrekkelijk geringe aantal ingezette vliegtuigen kan niet overal aanvallen uitvoeren en daar maakt Gaddafi handig gebruik van. In het westen van het land hebben de Libische strijdkrachten de rebellen in het nauw gebracht. Hier behoren de opstandelingen tot een berberstam die met de stam van Gaddafi al eerder in conflict waren. De grensposten zijn weer terugveroverd door de regeringstroepen maar bij het weer innemen van de grenspost Dehiba Wazin heeft zich een belangrijk incident voorgedaan. Korte tijd is er op Tunesisch grondgebied gevochten. Tunesië heeft scherp geprotesteerd en de regeringstroepen hebben Tunesië weer verlaten. Het incident toomt aan dat een zogenaamd ‘’spill over’’ effect van de burgeroorlog in Libië bepaald niet denkbeeldig is. Naarmate het conflict in Libië langer duurt, neemt de kans op een uitbreiding van het gewapende conflict naar Tunesië en Algerije toe.

Libië: scherpe reacties van Putin en Lawrow.

Door de ontstane situatie in Libië zijn de geopolitieke en energiebelangen van Rusland en China in het gedrang gekomen. Beide landen dreigen hun investeringen in het land kwijt te raken, nu zijn de opties om te reageren van China beperkt maar Rusland beschikt over meer mogelijkheden. De scherpe reactie van Lawrow spreekt in dit opzicht duidelijke taal. Rusland zal aan nieuwe VN resoluties aangaande Libië niet meer meewerken. Het Russische standpunt is dat de eerder aangenomen resolutie geen luchtaanvallen en zeker geen inzet van grondtroepen rechtvaardigt.

De verhoudingen met de VS en de EU hebben behoorlijke schade opgelopen. Putin heeft met de verklaring dat er een verband bestaat met de huidige situatie in Noord-Afrika en Westerse olie en gasbelangen de verhoudingen verder op scherp gesteld. Hij rekent daarmee in alle openbaarheid af met de humanitaire redenen die in het westen voor de acties van de NATO in Libië worden aangevoerd. Nu zijn de redenen voor de reactie van Putin eveneens van geopolitieke en economische aard en verschillen die niet wezenlijk van de ware reden voor het Westen om via de NATO in Libië op te treden. Het kaartje hieronder laat de concessies zien die voor Rusland op het spel staan. Ze vertegenwoordigen investeringen ter waarde van circa vier miljard dollar.

We zien in het geval van Libië dat er een harde confrontatie zich gaat aftekenen tussen de belangen van het Westen en Rusland en de explosieve mix van geostrategische en economische belangen kan niet zonder gevolgen blijven voor het optreden van de grootmachten Rusland, China en de VS in de andere gebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Dit komt duidelijk aan licht in het optreden van Rusland en China ten aanzien van de situatie in Syrië.

China, Rusland en Libanon verhinderen veroordeling Syrië door VN

De situatie in Syrië is voor het regime van Assad verder verslechterd, de oppositie heeft nu ook de beschikking gekregen over anti tankwapens en dat beperkt de mogelijkheden voor Assad om de opstand neer te slaan. De loyale 4^e divisie wordt in het zuiden langs de grens met Jordanië in gezet. Er wordt gebruik gemaakt van kleine gevechtsgroepen bestaande uit enkele tanks en grote eenheden infanterie en speciale troepen. In stedelijke gebieden kunnen de anti tankwapens van de oppositie de troepen van Assad sterk hinderen bij de inzet van tanks. Voor straatgevechten in alle brandhaarden in het land heeft het Syrische leger niet genoeg betrouwbare troepen. Met het verstrijken van de tijd zullen de wapenleveranties uit Libanon en Irak aan de diverse opstandige groepen dit nog duidelijker aan het licht brengen. Er tekent zich dus een patstelling af. De oppositie kan Assad niet verdrijven en hij kan de oppositie met militaire middelen niet verslaan. De factor tijd werkt in het nadeel van Assad.

Maar de steun die het regime van Rusland en China krijgt brengt enige verlichting voor Assad. Rusland had in het geval van Libië, weliswaar met de nodige terughoudendheid, steun verleend aan een VN resolutie voor een no fly zone, nu in het geval van Syrië hebben Rusland, China en Libanon een al in het voorstadium een mogelijke VN resolutie tegen Syrië verhinderd. De reactie die in het geval van Libië uitbleef is nu wel zichtbaar, zowel Rusland als China zetten zich nu schrap. Er is als het ware een diplomatieke grens getrokken die het Westen niet moet overschrijden. De geostrategische belangen van Rusland in deze regio zijn groot. Het Russische marinesteunpunt Tartus staat op het spel en de positie die Syrië inneemt als voorpost tegen een mogelijke aanval op Iran. Rusland heeft groot belang bij het overeind houden van Iran als bondgenoot, dit uit zowel economische als strategische redenen. Het huidige regime in Iran houdt de VS weg uit het zeer energierijke Kaspische Zee gebied.

De geopolitieke “hoofdprijs” vormt dit gebied en Rusland is er alles aan gelegen om de VS uit dit gebied weg te houden. Het kaartje hieronder laat de strategische positie zien van zowel Iran als Syrië in dit touwtrekken tussen de VS en Rusland om dit gebied. Degene die dit gebied beheerst heeft de sleutel tot Centraal-Azië in handen en heeft daarmee enorme energievoorraden in handen.

Het is duidelijk dat China en Rusland ten koste van alles willen voorkomen dat de VS dit gebied onder controle krijgt. De twee grootmachten gaan steeds meer samenwerken op allerlei terreinen, ook militair, om de VS te blokkeren. Het is hen duidelijk dat huidige situatie in het Midden-Oosten past  bij de geopolitieke zetten van de VS en het Westen om dit gebied onder controle te krijgen. Syrië en Libië kunnen tegen deze achtergrond als zetten in dit spel gezien worden. Mocht de VS er in slagen het Kaspische Zee gebied onder controle te krijgen dan zijn zowel China als Rusland als globale spelers uitgeschakeld. Zowel Rusland als China zullen dit ten koste van alles willen voorkomen….

Trendlinks:

Troepen Gaddafi veroveren westelijke stad Lees meer..

Troepen Gaddafi  overschrijden in gevecht met rebellen Tunesische grens Lees meer..

Lawrow telefoneert met Libische premier: Tripoli tot dialoog bereid Lees meer..

Lawrow: kritiek op Westen wegens inmenging in M.O. crisis Lees meer..

Rusland ondersteunt geen nieuwe VN resolutie als die geweld ondersteunt Lees meer..

Putin: verband situatie in Noord-Afrika en Westerse olie en gas belangen Lees meer..

Engeland: inzet grondtroepen In Libië niet uitgesloten Lees meer..

China, Rusland en Libanon verhinderen veroordeling VN Syrië Lees meer..

Syrië: gevecht bij Libanese grens Lees meer..

Rusland voor nauwere militaire samenwerking met China Lees meer…

Minister buitenlandse zaken China gaat Egypte bezoeken Lees meer…

Banden Iran en Egypte aangehaald Lees meer..

Syrië: oppositie bewapent zich, grenzen dicht tegen wapensmokkel update geopolitiek 44

Syrië: oppositie bewapent zich, grenzen dicht tegen wapensmokkel

De situatie in Syrië is de afgelopen week verder geëscaleerd met de beslissing van het regime van Assad om met troepen de grenzen zoveel mogelijk af te sluiten. Het geeft aan dat Assad in steeds grotere problemen is gekomen. De noodmaatregel vormt een teken aan de wand en heeft natuurlijk gevolgen voor de economie van het land. Nu al staan aan de grenzen met Irak, Jordanië en Libanon duizenden vrachtwagens te wachten om doorzocht te worden. Het doorzoeken van de konvooien hebben nu al de Syrische economie grote schade toegebracht. Winkels en fabrieken hebben tekorten aan voedsel en grondstoffen en dit zal de onrust verder aanwakkeren. De grenzen met Irak, Libanon en Jordanië kunnen onmogelijk hermetisch afgesloten worden maar toch is voor deze optie gekozen om de wapensmokkel zoveel mogelijk in te dammen. Want ook geld en infiltranten komen via de smokkelroutes het land binnen. De oppositiegroepen zijn zich dus aan het bewapenen en gebruiken ze ook. De onrust in het gehele land is verder toegenomen en zal zeker niet ophouden. De Syrische militaire top staat voor een bijna onmogelijke opgave: de grenzen dichthouden, binnenlandse onrust indammen en hit and run aanvallen op troepen tegen gaan. Het zal naar verwachting slechts een kwestie van tijd zijn voordat dit niet meer gaat lukken.

Een zorgelijke ontwikkeling is dat de diverse oppositie groepen vanuit de buurlanden steun ontvangen in de vorm van geld, wapens en strijders. Syrië beschuldigt nu politieke oppositie in Libanon er openlijk van wapens te leveren aan de diverse oppositiegroepen in Syrië. Dit werkt destabiliserend op de al gespannen situatie in Libanon. Er bestaat en nu een reële kans dat zowel in Libanon en Syrië een burgeroorlog ontstaat die beide landen uiteen doet vallen in diverse kleinere gebieden die langs religieuze scheidslijnen ontstaan. Zodra het regime Assad gevallen is zal men zich tegen elkaar keren.

Syrië beschuldigt Saoedi-Arabië van wapensmokkel naar oppositie

Dat de effecten van de onrust niet tot Syrië en Libanon beperkt blijven geeft de Syrische beschuldiging aan het adres van Saoedi-Arabië aan. Het land wordt ervan beschuldigd via Libanon, Irak en Jordanië de opstand in Syrië met geld en wapens te ondersteunen. Dit houdt in feite in dat Saoedi-Arabië betrokken wordt bij wat zich steeds meer ontwikkelt tot een groot conflict in dit deel van het Midden-Oosten. We zien dus nu dat de uitstralingseffecten van de ontstane situatie in Syrië zich nu aan het uitbreiden zijn naar zowel Libanon als Saoedi-Arabië, dat zich door het bezetten van Bahrein steeds meer lijnrecht tegenover Iran opstelt. Iran ziet haar geostrategische positie in de regio steeds ver afkalven door de recent ontwikkelingen. De strategische voorposten Libanon en Syrië lopen nu een steeds grotere kans verloren te gaan…

Iran en Saoedi-Arabië: snelle verslechtering wederzijdse betrekkingen

De bezetting door Saoedi-Arabië van Bahrein en de onderdrukkink van Shiitische oppositie in zowel Bahrein als in het eigen land heeft natuurlijk de verhoudingen met Iran geen goed gedaan. De strategische positie van Iran in de regio is met de bezetting van Bahrein een zware klap toegebracht. Tegen deze achtergrond moet de Iraanse dreiging om militair in te grijpen aan het adres van Saoedi-Arabië gezien worden. Dit is een voor Iran ongewoon scherp dreigement, normaliter onthoudt men zich van dergelijke uitspraken en is Iran meer terughoudend. Maar de situatie is nu voor Iran veel dreigender geworden dan dat vorig jaar nog het geval was. De geopolitieke problemen stapelen zich nu voor het land op, zeker nu ook de bondgenoot Syrië dreigt weg te vallen en voorpost Libanon wankelt. Ongewone en extreme situaties kunnen ook ongewone en extreme reacties provoceren. Het Iraanse dreigement moet dus zeker niet te licht worden opgevat. Iran is nu in het nauw gebracht en moet nu snel op één of andere manier reageren, de vraag is nu op welke manier en in welke vorm dat gebeurd.

Iran en Saoedi-Arabië zijn elkaars concurrenten in de regio en wat geostrategische positie in de regio richting Centraal-Azië betreft heeft Iran wel de nodige troeven in handen. Zeker als daarbij de geplande pijplijnprojecten en de goede relaties met Turkije, Rusland en China betrokken worden.

Maar de grote troef voor Saoedi-Arabië is de steun van de VS en die is in de regio met een sterke militaire presentie aanwezig en werkt gestaag aan regime change in Iran. Militair gezien is Iran dus in een steeds moeilijker positie komen te verkeren. Een directe militaire confrontatie met de VS is dan weliswaar tot nu toe uitgebleven maar de dreiging van een militair conflict met haar concurrent Saoedi-Arabië is daar voor teruggekomen en dat is zeker geen aanlokkelijk vooruitzicht voor zowel Iran als de rest van de wereld. Een gewapend conflict tussen beide landen zal ernstige consequenties voor de olieproductie en export in de regio hebben…

Libië: inzet van grondtroepen komt dichterbij

De ontstane patstelling in het land is de afgelopen week alleen maar duidelijker aan het licht gekomen. De luchtaanvallen van de coalitie zijn niet effectief genoeg gebleken en kunnen slechts geleidelijk de militaire capaciteit van Gaddafi aantasten. Hij heeft in het westen van het land steun van diverse stammen en die steun zal niet afnemen. Zijn machtsbasis is de betrekkelijk kleine gearabiseerde Berberstam, de Gadaffa, maar de andere stammen in het westen hebben zich met hem verbonden. Sirte en Sabha zijn de plaatsen waar de stam van Gaddafi haar machtsbasis heeft.

De strijd in Libië ontwikkelt zich steeds meer tot een interne stammenstrijd die het karakter heeft aangenomen van een burgeroorlog. Die als er geen verder ingrijpen van buitenaf komt, lange tijd kan voortduren. En dat is wat de coalitie natuurlijk wil voorkomen, een verdeling van het land in een westelijk door Gaddafi gecontroleerd deel en een door de rebellerende stammen in oostelijk deel zal de olieproductie en export voor lange tijd stilleggen. De EU bevindt zich dus onder tijdsdruk om snel een oplossing te forceren. De inzet van grondtroepen kan daarvan deel uitmaken maar heeft ook grote risico’s. Het gaat daarbij om een kostbare en grootschalige operatie die veel troepen en materieel zal vergen en als men te weinig middelen inzet zal het resultaat alleen maar zijn dat men een langdurige oorlog in het land moet voeren. De politieke kosten van een dergelijke actie zijn ook groot de verhoudingen tussen de EU en Rusland zullen sterk bekoelen. De Russische minister van buitenlandse zaken, Lawrow, heeft voor ernstige consequenties gewaarschuwd als het tot een inzet van grondtroepen mocht komen….

Trendlinks:

Syrië: Libanese politieke beweging  geeft oppositie wapens en geld Lees meer..

Protesten Syrië houden aan, wapensmokkel vanuit Irak Lees meer..

Saoedi-Arabië dreigt betrekkingen met Iran te verbreken Lees meer..

Iran: adviseur geestelijk leider dreigt Saoedi-Arabië met militair ingrijpen Lees meer…

Rusland en NATO: twistpunten raketschild en Libië Lees meer…

Putin: zelfstandig sterk Rusland voorkomt buitenlandse inmenging Lees meer…

Putin: zeegedeelte Nord Stream in juli 2011 klaar, oktober levering aan EU Lees meer..

Lawrow: inzet grondtroepen in Libië heeft ernstige gevolgen Lees meer..

Libië: EU wacht op toestemming VN voor inzet grondtroepen Lees meer..

Libië: Frankrijk en Italie sturen militaire teams naar rebellen Lees meer..

Libië: rebellen accepteren grondtroepen Lees meer..

Pentagon: inzet drones in Libië Lees meer…

Syrië: onrust verspreidt zich en ontwikkelt zich tot opstand update geopolitiek 43

Syrië: onrust verspreidt zich en ontwikkelt zich tot opstand

De afgelopen week heeft de onrust zich verder over het grote delen van het land verspreid en begint steeds meer de vorm aan te nemen van een opstand. Er zijn tekenen die er op wijzen dat ook delen van de machtsbasis van Assad nu rebelleren. Het gaat hierbij om de Allawietische stammen die tot voor kort hem nog steunden. De Knaan stam van het dorp Bhamra in het noorden van het land heeft zich nu bij de opstand aangesloten. Het vormt een teken aan de wand voor Assad en nu de onrust ook de tweede stad van Syrië, Aleppo, bereikt heeft is het regime in grote moeilijkheden gekomen. Maar daar blijft het niet bij, in de Koerdische steden in het noorden zijn is het ook onrustig geworden. De Druzen in de bergen die de grens vormen met Libanon zijn eveneens aan de opstand tegen het regime gaan deelnemen.

De onrust gaat nu de vierde week in en het ziet er naar uit dat de situatie alleen maar verder kan escaleren. Assad gebruikt alle machtsmiddelen die hij heeft om de opstand de kop in te drukken, maar tot nu toe is hij daar niet in geslaagd. Tot nu toe zijn er vele tientallen doden gevallen. Een nieuwe ontwikkeling is dat de oppositie nu ook gebruik is gaan maken van vuurwapens. In de stad Deraa in het zuiden en in het noorden zijn er vuurgevechten geleverd tussen het leger en de demonstranten. Tussen Latakia en Banias zijn negen Syrische militairen gedood toen ze in een hinderlaag liepen. Naast de gewelddadige demonstraties vinden er nu dus ook hit and run aanvallen op Syrische troepen plaats. De druk neemt dus sterk toe op het regime dat in eerste instantie inzet op geweld om de macht te behouden. Het is onwaarschijnlijk dat deze aanpak op de lange termijn succes zal hebben.

Onrust Syrië dreigt Libanon bij conflict te betrekken

Nu de Druzen in Syrië ook deelnemen aan de opstand is de kans op escalatie sterk toegenomen. Als deze ontwikkeling voortduurt, is het slechts een kwestie van tijd dat de Druzen in Libanon zich in het conflict in Syrië gaan mengen. Mocht dat gebeuren dan bestaat de kans dat Hezbollah, dat Assad steunt, zal reageren tegen de Druzen in Libanon. En dan is er sprake van een gevaarlijke destabilisatie in zowel Libanon als Syrië. Dit heeft natuurlijk gevolgen voor de situatie in de gehele regio. Israel voort ondertussen de druk op Libanon verder op met militaire machtsdemonstraties in de regio. Deze week hebben weer grensschendingen plaats gevonden door Israëlische tanks en vliegtuigen. Israel volgt natuurlijk nauwlettend de ontwikkelingen in Syrië. Een verzwakking van het regime van Assad zal Israël goed uitkomen maar een ineenstorten van het regime kan voor Israël in houden dat men mogelijk een extremer regime terugkrijgt. Militair is het land al geruime tijd op alle eventualiteiten voorbereid.

Iran: versterking grenzen om destabilisatie tegen te gaan

Naast Israel volgt natuurlijk ook Iran de ontwikkelingen in Syrië, voor Iran gaat het daarbij om de bondgenoot Syrië en positie van Libanon en Hezbollah. Er bestaat een gerede kans dat de beide voorposten van Iran in de confrontatie met Israël en het Westen verloren gaan. Voor Iran staat dat op het spel met de aan de gang zijnde destabilisatie van Syrië. Mocht dit daadwerkelijk gebeuren en het ziet er steeds meer naar uit dat op termijn Assad het veld moet ruimen dan zijn de geopolitieke machtsverhoudingen in de regio definitief ten nadele van Iran gewijzigd. De aandacht zal zich dan weer gaan richten op Iran dat dan een belangrijke troef in de confrontatie met het Westen kwijt zal zijn. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Iran nu bezig is haar grenzen te versterken en probeert op deze wijze infiltratie en destabilisatie in het eigen land te voorkomen. Iran ondervindt in toenemende mate problemen in de directe omgeving zoals de gespannen verhouding met de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië over de situatie in Bahrein laat zien. Iran is weer in het defensief gedrongen en raakt in de regio steeds verder geïsoleerd…

Libië: onderhandelingen en luchtaanvallen

Afgelopen zondag heeft de Afrikaanse Unie een onderhandelingsdelegatie onder leiding van de Zuid-Afrikaanse president, Jacob Zuma, in Tripoli onderhandelt met de Libische regering. De onderhandelingen hebben geen succes gehad. Gaddafi wil niet opstappen en dat is wat de coalitie, de Eu en de VS willen. Maar tegelijkertijd is met de delegatie ook het voormalige hoofd van de Duitse  inlichtingendienst, Ernst Schmidbauer, in Tripoli geweest om met leden van de Libische regering te onderhandelen. Het resultaat van deze gesprekken is onbekend maar wel is naar buiten gekomen dat men bereid is te onderhandelen als de positie van Gaddafi gehandhaafd blijft. Het is duidelijk dat Duistland ook achter de schermen er alles aan wil doen om het conflict in Libië zo snel mogelijk te beëindigen. Het land stelt zich lijnrecht op tegenover Engeland en Frankrijk die met de luchtaanvallen willen doorgaan tot Gaddafi opstapt. De positie van Duitsland is in lijn met de positie die de BRICS landen innemen.

Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika hebben nog eens nadrukkelijk verklaard tegen het huidige optreden van de NATO in Libië te zijn. Medwedew heeft in China tijdens het BRICS topoverleg verklaard dat hij uitdrukkelijk tegen het ruim uitleggen van de VN resolutie ten aanzien van Libië is. Luchtaanvallen op grondtroepen zijn volgens hem nooit de bedoeling geweest van de resolutie. De luchtaanvallen op doelen in Libië gaan ondertussen gewoon door en de impasse die is ontstaan zal nog wel enige tijd voortduren, ondanks de recente onderhandelingspogingen….

Trendlinks:

Syrië: protesten breiden zich uit naar Aleppo Lees meer..

Opnieuw doden bij aanhoudende onrust Syrië Lees meer..

Libanon: grensschendingen door Israëlische tanks en vliegtuigen Lees meer..

Iran: kerncentrale Bushehr online binnen 2 maanden Lees meer..

Iran wil terreur aan grenzen onderdrukken Lees meer..

Top official Witte Huis naar VAE en Saoedi-Arabië Lees meer..

Libanon: grensschendingen door Israëlische tanks en vliegtuigen Lees meer..

CSTO wil in Libië aan vredesmissie meedoen Lees meer..

UK, Frankrijk en VS: luchtaanvallen gaan door tot Gaddafi opstapt Lees meer..

Duitsland stuurt onderhandelaar naar Libië Lees meer…

Medwedew: misbruik VN resoluties is een gevaarlijke ontwikkeling Lees meer..

Egypte: protesten richten zich tegen leger Lees meer..

Libië: patstelling op de grond, VS trekt vliegtuigen terug update geopolitiek 42

Libië: patstelling op de grond, VS trekt vliegtuigen terug

De afgelopen week heeft een verdere verstarring van de fronten van de beide strijdende partijen laten zien. Er vinden op diverse punten gevechten plaats, maar de rebellen kunnen geen offensief tegen Gaddafi van de grond krijgen. Daarvoor zijn ze te zwak en is Gaddafi te sterk, het luchtoffensief van de coalitie heeft daarin geen verandering kunnen brengen. Het westen van het land blijft in handen van Gaddafi en het oosten in handen van de rebellen. Twee tactische successen voor de troepen van Gaddafi werden door de luchtmacht van de coalitie bereikt: in twee gevallen werden strijdgroepen van de rebellen aangevallen en werden er circa 15 man gedood. De veranderde tactiek van de Gaddafi begint dus succes te krijgen. Het is voor de vliegtuigen van de coalitie zeer moeilijk vriend van vijand te onderscheiden als de er hetzelfde uitzien. Het ziet er dus naar uit dat de strijd in Libië langere tijd gaat duren.

Begin deze week heeft de VS haar lucht en zeestrijdkrachten teruggetrokken en daarmee haar militaire operatie beëindigd. De VS blijft nog wel logistieke steun geven aan de NATO eenheden. In feite is de operatie in Libië nu dus een NATO aangelegenheid geworden en daarmee eigenlijk een operatie van de EU. De EU heeft dus nu een kostbare operatie geërfd van de VS en beschikt over te weinig middelen om deze succesvol te beëindigen. Voor het effectief handhaven van een no fly zone ontbreken de vliegtuigen en ook voor een mogelijk grondoffensief zijn de middelen niet aanwezig. Het ziet er dus naar uit dat de opdeling van het land en de olie infrastructuur in twee delen langere tijd zal aanhouden.

In het oosten van het land liggen de concessies van BP ( UK), ExxonMobil (VS), Statoil (Noorwegen), Shell, Gazprom( Rusland) en RWE ( Duitsland ). ENI ( Italie ) en Total ( Frankrijk ) hebben er ook concessies liggen. Total is in Libië een kleine speler, maar als het lukt Gaddafi te verwijderen kan dat natuurlijk veranderen. ENI heeft ook in het westen in het door Gaddafi gecontroleerde deel van Libië aanzienlijke concessies en heeft dus in eerste aanleg het meeste te verliezen bij een voortdurende impasse. Vandaar dat Italie in het begin terughoudend was ten aanzien van militaire actie. Grofweg 30 procent van de Libische olie gaat naar Italië en rest naar andere lidstaten van de EU. Italie en de andere deelnemende leden van de coalitie zetten dus in op het verwijderen van Gaddafi, Duitsland heeft vanaf het begin een andere inschatting gemaakt van de haalbaarheid van dit doel en dat verklaart waarom Duitsland niet meedoet aan de militaire operatie.

Gazprom grote verliezer, Rusland reageert elders in de regio

Gazprom dreigt de grote verliezer in de spel om de controle over de olieconcessies te worden. Rusland heeft zich daarom ook verzet tegen militair ingrijpen, maar ook andere geopolitieke redenen in het Midden-Oostenspelen daarbij een rol. De verhouding van Rusland met de landen van de EU die meedoen aan de operatie verslechtert in snel tempo. Italië stelt de al gesloten deal met Gazprom over de verkoop van de helft van de concessie die in het Elephant veld ligt voor onbepaalde tijd uit. Engelse vliegtuigen hebben deze week Sarir olieveld aangevallen en daarbij de pijplijn vernield die het veld verbindt met de olieterminal aan de kust. De concessie van Gazprom ligt bij dit veld en is dus nu ook geïsoleerd. In feite gat het dus om een aanval op de Gazprom concessie. Er is dus een escalatie ingezet ten aanzien van de aanvallen op olie installaties. Beide partijen nemen nu meer en meer de productiefaciliteiten onder vuur, aanvankelijk werden alleen havenfaciliteiten en opslagtanks aangevallen. Productie infrastructuur is lastiger te herstellen, als deze tendens zich voortzet kan uiteindelijk de vernietiging van deze infrastructuur het gevolg zijn. Om dat te voorkomen zal men een grondoffensief moeten uitvoeren of een deal met moeten Gaddafi sluiten…

Syrië: situatie blijft gespannen, Rusland gaat anti scheepsraketten leveren

Na drie weken onrust in het land heeft Assad een nieuwe regeringleider benoemt die een nieuw kabinet moet vormen. Dit zal de onrust niet beteugelen maar geeft wel aan dat de situatie voor Assad dreigender begint te worden. De onrust heeft zich verder verspreid over het land en heeft ook Latakia en Tartus bereikt. Ook is het in delen van Damascus onrustig. In Aleppo zijn militairen ingezet, het overgrote deel van het Syrische leger is Soennitisch en waarschijnlijk niet bereid andere Soennieten te onderdrukken. De enige betrouwbare eenheid is de 4^e divisie die aangevuld kan worden met veiligheidstroepen, het is nu maar de vraag of dat voldoende is. Medwedew heeft zijn steun uitgesproken voor Assad en het ziet er naar uit dat de anti scheepsraketten geleverd gaan worden. Dit is een eerste Russische reactie op de situatie in Libië. De raketten kunnen een reële bedreiging vormen voor Israëlische en Amerikaanse schepen in het oostelijk deel van de Middellandse Zee. Rusland geeft het marine steunpunt Tartus niet zo maar op..

VS: Iran wil via Bahrein regio destabiliseren

Met de het sturen van Saoedische troepen naar Bahrein om de onrust onder de Shiitische bevolking te onderdrukken is die onrust natuurlijk niet weggenomen. Wel heeft Saoedi-Arabië de macht over genomen in Bahrein, het heeft de verdediging van het land op zich genomen en is van plan er een marine basis te bouwen. Iran steunt de Shiieten in Bahrein en krijgt daarvoor een scherpe waarschuwing van de Amerikaanse minister van defensie, Gates, die met de verklaring dat Iran bezig is de gehele regio te destabiliseren Iran weer op de agenda zet. De druk op Iran wordt nu weer langzaam opgevoerd door de VS en door Saoedi-Arabië met de militaire presentie in Bahrein. Iran zal de steun aan de Shiieten in Bahrein niet stoppen aangezien dan haar geloofwaardigheid en positie in Libanon in het geding zijn. Libanon is voor Iran een belangrijke voorpost in de confrontatie met Israël. Maar de recente zet van Saoedi-Arabië heeft Iran voor een probleem gesteld waar het land niet meteen een antwoord op heeft.

Trendlinks:

Libië: verkoop Eni concessie aan Gazprom uitgesteld Lees meer…

Libië: rebellen aan Rusland wegens afkeuren aanval geen oliedeals Lees meer..

Britse luchtaanval op grootste olieveld Libië Lees meer…

Luchtaanval coalitie doodt tien rebellen Lees meer…

VS: Iran wil via Bahrein regio destabiliseren Lees meer…

Golfstaten bijeen in Riyadh over Bahrein Lees meer…

De facto annexatie Bahrein door Saoedi-Arabië Lees meer…

Syrië: Assad benoemt nieuwe regeringsleider Lees meer…

Medwedew prijst Syrische hervormingsplannen Lees meer…

Israel tegen Russische raketleveranties aan Syrië Lees meer…

Egypte wil diplomatieke banden met Iran herstellen Lees meer…

Libië: Gaddafi nog ver verwijderd van militaire nederlaag update geopolitiek 41

Libië: Gaddafi nog ver verwijderd van militaire nederlaag

De afgelopen week heeft de strijd in Libië zich gekenmerkt door voortgaande luchtaanvallen van de coalitie op strategische doelen en op militaire doelen. De rebellen hebben aanvallen uitgevoerd die terreinwinst hebben opgeleverd, maar deze terreinwinst is weer even snel verloren gegaan. De luchtaanvallen op de troepen van Gaddafi hebben dus maar beperkt succes gehad in dit opzicht. Er is nu een consolidatie aan de gang van de ingenomen posities van de twee partijen. Het westen van het land blijft in handen van Gaddafi en het oosten blijft in handen van de rebellen. De troepen van Gaddafi hebben hun tactiek aangepast: ze maken nu gebruik van dezelfde middelen als de rebellen. De bekende pick up trucks met zware luchtafweermitrailleurs en lichte snelvuurkanonnen plus mortieren en lichte anti tankwapens. Dit maakt het moeilijk voor de coalitie om effectieve luchtsteun aan de rebellen te geven. De beide partijen zijn moeilijk uit elkaar te houden. Op de grond ontstaat meer en meer een patstelling. Het opbouwen van een effectieve strijdmacht van de rebellen vergt tijd en wapens. En over de bevoorrading van de rebellen met wapens  heerst grote onenigheid in de coalitie. Maar er is al een ‘’covert’’ bewapeningslijn opgezet die vanuit Egypte naar het oosten van Libië loopt. Officieel is er echter nog geen sprake van wapenleveranties aan de rebellen.

Opmerkelijk is dat het hoofd van de NATO, Rasmussen, openlijk te kennen geeft dat er geen militaire oplossing bestaat voor de crisis in Libië. De NATO lidstaten zijn uiterst terughoudend ten aanzien van wapenleveranties aan de rebellen en inzet van grondtroepen. Maar juist met het verstrijken van de tijd worden deze opties steeds waarschijnlijker. Tenzij natuurlijk Gaddafi de strijd opgeeft maar dat is onwaarschijnlijk, hij kan nergens heen. De VS heeft al aangegeven dat op termijn de NATO de operatie moet overnemen en dat de Amerikaanse rol zal afnemen. Dat betekent dat op termijn de EU leden van de NATO de operatie moeten overnemen en dus de EU de gerede kans loopt bij een langdurig conflict in Libië betrokken te raken en eventueel een grondoorlog in het land voor haar rekening moet nemen. Dit is een weinig aanlokkelijk vooruitzicht voor de EU, niet in de laatste plaats vanwege de enorme kosten die aan de operatie zijn verbonden, maar ook de geopolitieke kosten zijn hoog. De relaties met China en Rusland staan nu al onder grote druk door de opstelling van de EU in deze crisis..

Libië: opstelling Rusland en China lijnrecht tegenover de VS en de EU

Rusland heeft nog eens benadrukt dat de VN resolutie buitenlandse inmenging in Libië uitsluit. Het land overweegt nu een weliswaar bescheiden bedrag aan humanitaire hulp te geven aan Libië. Rusland wil ook verantwoording afgelegd zien over de burgerslachtoffers die door de luchtaanvallen veroorzaakt zijn. De Russische reactie op het NATO ingrijpen in het land zal echter op andere terreinen elders in de wereld merkbaar worden. China organiseert nu de oppositie van de BRICs landen tegen de interventie in Libië. Deze landen zijn Brazilië, India, Rusland, China en Zuid-Afrika. In april wordt er een spoedoverleg over de ontwikkelingen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten gehouden.

De leden van dit samenwerkingsverband zijn fel gekant tegen de buitenlandse inmenging die plaats vindt in Libië en kijken met grote bezorgdheid naar de recente ontwikkelingen in de Arabische wereld. De BRICs landen vormen nu al een economisch krachtig blok en dat zal in de toekomst alleen nog maar aan kracht toenemen. Het essentieel voor de EU met dit blok goede relaties te onderhouden en de crisis in Libië kan daarbij een struikelblok vormen.

Syrië dreigt te destabiliseren en daarmee ook Libanon

De protesten tegen het regime van Assad nemen toe en verspreiden zich van Deraa naar Homs, Aleppo, Latakia en delen van Damascus. Het regime is duidelijk verrast door de grootschalige protesten. De scherpe en gewelddadige reactie op de protesten hebben averechts gewerkt. De protesten beginnen de vorm aan te nemen van een opstand van de Soeni meerderheid tegen de Allawietische minderheid van Assad. Assad staat voor de opgave de onrust de kop in te drukken voordat het Syrische leger door de onrust aangestoken wordt. Er zijn enige cosmetische concessies gedaan maar het valt te betwijfelen of dat genoeg is. Hij kan overwegen de hulp van Hezbollah en dus Iran in te roepen. Maar dat moet dan wel niet openlijk gebeuren. Het is in het belang van Iran dat Assad overeind blijft en daarmee de Iraanse positie in Libanon als drukmiddel op Israel. Iran was van plan een marinesteunpunt te bouwen in Latakia, dicht bij het Russische marinesteunpunt in Tartus. Dus ook Rusland heeft er belang bij dat Assad overeind blijft.

Ondertussen raken steeds meer partijen betrokken bij de onrust in de Arabische wereld die nu dus ook Syrië heeft bereikt. Bahrein heeft bij de Libanese interim regering een klacht tegen Hezbollah ingediend. Het land beschuldigt de Hezbollah ervan de demonstranten in Libanon getraind te hebben. De beweging ontkent dit natuurlijk, maar het opmerkelijke van deze beschuldiging is dat met Hezbollah nu ook Iran indirect beschuldigd wordt van betrokkenheid bij de onrust in Bahrein. Onheilspellend is dat er nu ook een link gelegd wordt met Hezbollah in Libanon dat nu bezig is de nieuwe regering te vormen. Israel beschuldigt de Hezbollah groepering bezig te zijn met een snelle herbewapening. De conflictstof stapelt zich op in Libanon en nu ook Syrië en de verontrustende linken die er gelegd worden door bepaalde partijen met de onrust in de Arabische wereld en Iran zorgen voor een verder oplopen van de  spanning in deze regio.

Trendlinks:

Lawrow: VN resolutie betekent geen inmenging in burgeroorlog Libië Lees meer:

VS: Gaddafi nog veraf van militaire nederlaag Lees meer..

Hoofd NATO: geen militaire oplossing crisis Libië Lees meer..

Gates: geen commentaar op CIA rol in Libië Lees meer…

China: spoedoverleg BRICS in april Lees meer…

Iran en Libanon bespreken globale en regionale thema’s Lees meer…

Syrië dringt aan op snelle vorming regering Libanon Lees meer…

Moskou hoopt op snelle normalisering toestand Syrië Lees meer…

Libanon: Hezbollah ontkent training demonstranten Bahrein Lees meer…

Israel beschuldigt Hezbollah van herbewapening Lees meer…