Libië: patstelling op de grond, VS trekt vliegtuigen terug

De afgelopen week heeft een verdere verstarring van de fronten van de beide strijdende partijen laten zien. Er vinden op diverse punten gevechten plaats, maar de rebellen kunnen geen offensief tegen Gaddafi van de grond krijgen. Daarvoor zijn ze te zwak en is Gaddafi te sterk, het luchtoffensief van de coalitie heeft daarin geen verandering kunnen brengen. Het westen van het land blijft in handen van Gaddafi en het oosten in handen van de rebellen. Twee tactische successen voor de troepen van Gaddafi werden door de luchtmacht van de coalitie bereikt: in twee gevallen werden strijdgroepen van de rebellen aangevallen en werden er circa 15 man gedood. De veranderde tactiek van de Gaddafi begint dus succes te krijgen. Het is voor de vliegtuigen van de coalitie zeer moeilijk vriend van vijand te onderscheiden als de er hetzelfde uitzien. Het ziet er dus naar uit dat de strijd in Libië langere tijd gaat duren.

Begin deze week heeft de VS haar lucht en zeestrijdkrachten teruggetrokken en daarmee haar militaire operatie beëindigd. De VS blijft nog wel logistieke steun geven aan de NATO eenheden. In feite is de operatie in Libië nu dus een NATO aangelegenheid geworden en daarmee eigenlijk een operatie van de EU. De EU heeft dus nu een kostbare operatie geërfd van de VS en beschikt over te weinig middelen om deze succesvol te beëindigen. Voor het effectief handhaven van een no fly zone ontbreken de vliegtuigen en ook voor een mogelijk grondoffensief zijn de middelen niet aanwezig. Het ziet er dus naar uit dat de opdeling van het land en de olie infrastructuur in twee delen langere tijd zal aanhouden.

In het oosten van het land liggen de concessies van BP ( UK), ExxonMobil (VS), Statoil (Noorwegen), Shell, Gazprom( Rusland) en RWE ( Duitsland ). ENI ( Italie ) en Total ( Frankrijk ) hebben er ook concessies liggen. Total is in Libië een kleine speler, maar als het lukt Gaddafi te verwijderen kan dat natuurlijk veranderen. ENI heeft ook in het westen in het door Gaddafi gecontroleerde deel van Libië aanzienlijke concessies en heeft dus in eerste aanleg het meeste te verliezen bij een voortdurende impasse. Vandaar dat Italie in het begin terughoudend was ten aanzien van militaire actie. Grofweg 30 procent van de Libische olie gaat naar Italië en rest naar andere lidstaten van de EU. Italie en de andere deelnemende leden van de coalitie zetten dus in op het verwijderen van Gaddafi, Duitsland heeft vanaf het begin een andere inschatting gemaakt van de haalbaarheid van dit doel en dat verklaart waarom Duitsland niet meedoet aan de militaire operatie.

Gazprom grote verliezer, Rusland reageert elders in de regio

Gazprom dreigt de grote verliezer in de spel om de controle over de olieconcessies te worden. Rusland heeft zich daarom ook verzet tegen militair ingrijpen, maar ook andere geopolitieke redenen in het Midden-Oostenspelen daarbij een rol. De verhouding van Rusland met de landen van de EU die meedoen aan de operatie verslechtert in snel tempo. Italië stelt de al gesloten deal met Gazprom over de verkoop van de helft van de concessie die in het Elephant veld ligt voor onbepaalde tijd uit. Engelse vliegtuigen hebben deze week Sarir olieveld aangevallen en daarbij de pijplijn vernield die het veld verbindt met de olieterminal aan de kust. De concessie van Gazprom ligt bij dit veld en is dus nu ook geïsoleerd. In feite gat het dus om een aanval op de Gazprom concessie. Er is dus een escalatie ingezet ten aanzien van de aanvallen op olie installaties. Beide partijen nemen nu meer en meer de productiefaciliteiten onder vuur, aanvankelijk werden alleen havenfaciliteiten en opslagtanks aangevallen. Productie infrastructuur is lastiger te herstellen, als deze tendens zich voortzet kan uiteindelijk de vernietiging van deze infrastructuur het gevolg zijn. Om dat te voorkomen zal men een grondoffensief moeten uitvoeren of een deal met moeten Gaddafi sluiten…

Syrië: situatie blijft gespannen, Rusland gaat anti scheepsraketten leveren

Na drie weken onrust in het land heeft Assad een nieuwe regeringleider benoemt die een nieuw kabinet moet vormen. Dit zal de onrust niet beteugelen maar geeft wel aan dat de situatie voor Assad dreigender begint te worden. De onrust heeft zich verder verspreid over het land en heeft ook Latakia en Tartus bereikt. Ook is het in delen van Damascus onrustig. In Aleppo zijn militairen ingezet, het overgrote deel van het Syrische leger is Soennitisch en waarschijnlijk niet bereid andere Soennieten te onderdrukken. De enige betrouwbare eenheid is de 4^e divisie die aangevuld kan worden met veiligheidstroepen, het is nu maar de vraag of dat voldoende is. Medwedew heeft zijn steun uitgesproken voor Assad en het ziet er naar uit dat de anti scheepsraketten geleverd gaan worden. Dit is een eerste Russische reactie op de situatie in Libië. De raketten kunnen een reële bedreiging vormen voor Israëlische en Amerikaanse schepen in het oostelijk deel van de Middellandse Zee. Rusland geeft het marine steunpunt Tartus niet zo maar op..

VS: Iran wil via Bahrein regio destabiliseren

Met de het sturen van Saoedische troepen naar Bahrein om de onrust onder de Shiitische bevolking te onderdrukken is die onrust natuurlijk niet weggenomen. Wel heeft Saoedi-Arabië de macht over genomen in Bahrein, het heeft de verdediging van het land op zich genomen en is van plan er een marine basis te bouwen. Iran steunt de Shiieten in Bahrein en krijgt daarvoor een scherpe waarschuwing van de Amerikaanse minister van defensie, Gates, die met de verklaring dat Iran bezig is de gehele regio te destabiliseren Iran weer op de agenda zet. De druk op Iran wordt nu weer langzaam opgevoerd door de VS en door Saoedi-Arabië met de militaire presentie in Bahrein. Iran zal de steun aan de Shiieten in Bahrein niet stoppen aangezien dan haar geloofwaardigheid en positie in Libanon in het geding zijn. Libanon is voor Iran een belangrijke voorpost in de confrontatie met Israël. Maar de recente zet van Saoedi-Arabië heeft Iran voor een probleem gesteld waar het land niet meteen een antwoord op heeft.

Trendlinks:

Libië: verkoop Eni concessie aan Gazprom uitgesteld Lees meer…

Libië: rebellen aan Rusland wegens afkeuren aanval geen oliedeals Lees meer..

Britse luchtaanval op grootste olieveld Libië Lees meer…

Luchtaanval coalitie doodt tien rebellen Lees meer…

VS: Iran wil via Bahrein regio destabiliseren Lees meer…

Golfstaten bijeen in Riyadh over Bahrein Lees meer…

De facto annexatie Bahrein door Saoedi-Arabië Lees meer…

Syrië: Assad benoemt nieuwe regeringsleider Lees meer…

Medwedew prijst Syrische hervormingsplannen Lees meer…

Israel tegen Russische raketleveranties aan Syrië Lees meer…

Egypte wil diplomatieke banden met Iran herstellen Lees meer…