Libië: confrontaties langs Tunesische grens, verscherpte sancties EU

De afgelopen week heeft de coalitie de luchtaanvallen op Libische militaire doelen voortgezet en daarbij de strategie van het geleidelijk vernietigen van de slagkracht van de troepen van Gaddafi gehandhaafd. Maar de druk op Gaddafi neemt steeds meer toe door de deze week afgekondigde verscherpte sancties van de EU. De havens in het westen van het land worden nu het doel en met deze strakkere controle van de aanvoerwegen begint nu serieuze bedreiging voor de machtspositie van Gaddafi te ontstaan. De aanvoer van brandstof zal op korte termijn afgeknepen worden en dat beperkt de militaire mogelijkheden sterk. De troepen van Libische leider zijn sterk afhankelijk van mobiliteit en vuurkracht. Als de sancties worden doorgevoerd zal dit dus ook betekenen dat naast de luchtmacht van de coalitie nu ook marineschepen voor de kust van Libië zullen worden ingezet. De positie van Gaddafi in het westen van Libië komt dus nu sterk onder druk te staan. In zijn pogingen om deze positie in ieder geval te behouden neemt ook het aantal incidenten langs en over de grens met Tunesië toe.

Tunesië dringt Libische troepen terug

Naast de regelmatige artillerie beschietingen, waarbij ook granaten en raketten op Tunesische grondgebied terecht komen, heeft er bij de strategische Dehiba grensovergang een groter incident plaatsgevonden. Tunesische troepen hebben circa 200 Libische militairen tegengehouden die via Tunesisch grondgebied deze grensovergang wilden innemen. Het Tunesische leger heeft nu tanks en gepantserde gevechtsvoertuigen langs de grens in het zuiden ontplooid en is nu bezig de grens in het zuiden te versterken. De kans dat Tunesië bij het conflict in Libië betrokken raakt is toegenomen. In het noorden van Tunesië, bij Rouhia, zijn bij een vuurgevecht drie Tunesische veiligheidsagenten gedood. De aanvallers bestonden uit Tunesiërs, Libiërs en Algerijnen. Dit soort incidenten geven aan dat ook de situatie in Tunesië zeker niet stabiel is.

Moskou: Libië inzet bepaalt verhouding tussen Rusland en NATO

Nu het conflict in Libië blijft voortduren, neemt de kans toe dat op enig moment Tunesië, Algerije en Soedan bij het conflict betrokken raken. Mocht dit gebeuren dan heeft dat natuurlijk gevolgen voor de stabiliteit van geheel Noord-Afrika en dus ook voor de olie en gasaanvoer vanuit deze landen. De EU en China zijn in dat geval de grote verliezers. Maar het conflict in Libië heeft nu al een ander geopolitiek effect van grote betekenis. Vanaf het begin van het conflict heeft Rusland zich fel verzet tegen het militaire optreden van de coalitie, maar een reactie bleef tot nu toe uit. De afgelopen week is daarin verandering gekomen, Rusland heeft scherp gereageerd. In Moskou zijn afgezanten van Gaddafi ontvangen en de bedoeling was dat ook de rebellen bij het overleg aanwezig zouden zijn, zij hadden op het laatste moment afgezegd. Met de weliswaar mislukte onderhandelingspoging heeft Rusland zich lijnrecht tegenover de VS en de Eu opgesteld. De verklaring dat de opstelling van het Westen de verhouding tussen Rusland en de NATO bepaalt moet tegen deze achtergrond gezien worden. De verhouding tussen Rusland en de NATO staan sterk onder druk. En de opstelling van de VS in de situatie die in Syrië is ontstaan zetten de relatie met de NATO op scherp.

Sancties VS veranderen niets aan regionale politiek Syrië

De situatie in Syrië is nu min of meer rustig, maar dat kan snel veranderen. Assad heeft op dit moment de situatie onder controle, maar hij leunt daarbij zwaar op de strijdkrachten. Op de lange termijn is dit natuurlijk voor het regime van Assad geen oplossing. De situatie blijft gespannen en de gebeurtenissen van afgelopen zondag hadden gemakkelijk op een escalatie kunnen uitlopen. Palestijnen hebben op zondag de grens met Israel op de Golanhoogte korte tijd overschreden. Daar vielen geen slachtoffers, maar aan de grens met Israel in het zuiden van Libanon wel. Het Israëlische leger heeft daar op de Palestijnse demonstranten geschoten om ze bij de grens weg te houden. Volgens Libanese bronnen vielen daarbij 10 doden en 70 zwaargewonden. Dit incident laat zien dat de kans op escalatie in deze regio groot is nu diverse partijen actief acties ondernemen in de regio. De stabiliteit van zowel Syrië als Libanon loopt gevaar en de kans is eveneens groot dat Israël gaat ingrijpen. Achter de schermen is Israel bezig contacten te leggen met de Syrische oppositie. De ontmoeting in wenen is dan wel niet doorgegaan maar het geeft aan dat er wel contacten zijn en daarmee is Israël al betrokken bij het conflict in Syrië. Dit doet natuurlijk de verhoudingen met Syrië geen goed.

Speech Obama versus persconferentie Medwedew

Obama heeft deze week zijn Midden-Oosten politiek uiteengezet, hij heeft daarbij verklaard dat Gaddafi en Assad moeten opstappen en dat er economische hulp komt voor de door de onrust getroffen landen. In feite is de politieke lijn er op gericht de Amerikaanse invloed in het Midden-Oosten en Noord-Afrika te behouden en verder uit te breiden. Verrassend is wel dat hij wil dat Israel genoegen neemt met de grenzen van 1967 en dus de bezette gebieden opgeeft. Israel heeft dit afgewezen, het wil de Golanhoogte en de West Bank niet opgeven. Het is nu afwachten hoe de Arabische wereld op de voorstellen zal reageren.

De reactie van Rusland is uitgesproken negatief, afgelopen dinsdag had Medwedew in een persconferentie de VS gewaarschuwd voor verdere inmenging in Libië en Syrië. Obama is daar dus niet aan tegemoet gekomen en dat heeft gevolgen voorde verhoudingen tussen de VS en Rusland. Rusland heeft scherp gereageerd door aan te kondigen mogelijk uit het SART verdrag te stappen en indien nodig haar kernwapenarsenaal uit te breiden. Het maakt gebruik van de ‘’opt out’’ clausule in artikel 14 van het verdrag, dat het mogelijk maakt het verdrag op te zeggen als de nationale veiligheid in gevaar komt. Het raketschild van de VS wordt als een dergelijke bedreiging gezien en er wordt dus nu door Rusland gereageerd. De invloedsferen worden nu verdedigd en in dat licht moet de scherpe waarschuwing aan de Oekraïne gezien worden: het land moet kiezen tussen Rusland en de EU. Een uitbreiding van de EU en de NATO naar het oosten wordt niet langer getolereerd.

Irak gaat wapens kopen in Rusland

Rusland is nu bezig zich assertiever op te stellen in het Midden-Oosten. Syrië wordt in bescherming genomen en waarschijnlijk gaan de anti scheepsraketten van het type Yakhont geleverd worden. Deze raketten vormen een reële bedreiging voor Amerikaanse en Israëlische schepen in het oostelijk deel van de Middellandse Zee. Eveneens gaat Rusland aan Irak wapens leveren, Irak wil ook van Rusland wapens kopen en niet alleen van het Westen. Opmerkelijk is dat Irak en Iran de militaire banden gaan aanhalen. Irak stelt zich dus wat onafhankelijker op in de regio, maar er zijn nog wel circa 50000 Amerikaanse militairen in het land. Rusland is dus nu actief in de invloedssfeer van de VS.

Verhoudingen Rusland en de VS op scherp

De ontwikkelingen van de afgelopen maanden in Noord-Afrika en het Midden-Oosten hebben duidelijk de tegengestelde geopolitieke belangen van de drie grootmachten, de VS, Rusland en China duidelijk aan het licht gebracht. Op enig moment viel te verwachten dat de opstelling van vooral de VS tot reacties zou leiden en dat is dus nu aan het gebeuren. Als eerste heeft nu Rusland een streep getrokken waar de VS niet overheen moet gaan. In het Midden-Oosten is dat het geval bij Syrië en Iran. Rusland en de VS bevinden zich op een ramkoers en één van beiden zal concessies moeten doen. Het ziet er naar uit dat Rusland dit keer niet bereid is tot enige concessies, dus zal de VS moeten inbinden. De toespraak van Obama geeft wat dat betreft weinig hoop en heeft de betrekkingen tussen beide landen bepaald geen goed gedaan. Er is een reset knop ingedrukt en wel de reset naar een hernieuwde koude oorlog als er geen wijziging in de opstelling van de VS en Rusland komt. De komende weken zullen laten zien welke kant het uit gaat met de betrekkingen tussen beide landen..

Trendlinks:

Libië: EU verscherpt sancties, havens doel Lees meer…

Tunesië dringt Libische troepen terug Lees meer…

Drie Tunesische veiligheidsagenten gedood in vuurgevecht in Noord Tunesië Lees meer…

Moskou: Libië inzet bepaalt verhouding tussen Rusland en NATO Lees meer…

Speech Obama: Israel wijst 1967 grenzen af Lees meer…

Sancties VS veranderen niets aan regionale politiek Syrië Lees meer…

Israel zegt meeting met Syrische oppositie in Wenen af Lees meer…

China: niveau strijdkrachten blijft achter bij VS Lees meer…

Pakistan: China beste vriend van Pakistan Lees meer…

Irak breidt militaire banden met Iran uit Lees meer…

Irak gaat wapens kopen in Rusland Lees meer…

Medwedew waarschuwt VS en Oekraïne Lees meer…

Rusland: alternatief VS raketschild is versterken nucleair arsenaal Rusland Lees meer…

Rusland presenteert South Stream 25 juni in Brussel Lees meer…

Moskou dreigt met opzeggen START verdrag Lees meer…