Libië: rebellen willen vanuit Tripoli gaan regeren

Het offensief dat de rebellen tegen de troepen van Gaddafi vorige week hebben ingezet heeft deze week tot de snelle inname van de hoofdstad Tripoli geleid. Hiermee lijkt een einde gekomen aan de al maanden durende strijd in Libië. De strijd was al enige weken vastgelopen en beide strijdende partijen boekte bescheiden successen. Die door tegenaanvallen weer werden ongedaan gemaakt. De luchtaanvallen beperkten de mogelijkheden van de troepen van Gaddafi sterk. Een grootschalig tegenoffensief met inzet van tanks en artillerie werd door de luchtaanvallen onmogelijk gemaakt. In de afgelopen vijf maanden werd er een aanzienlijke hoeveelheid materieel van Gaddafi uitgeschakeld. Het lukte echter niet hem zelf uit te schakelen.

De verscheiden groepen die het rebellenleger vormen hebben de afgelopen maanden meer de gelegenheid gehad zich te trainen en gevechtservaring op te doen. De bevoorrading door de NATO kwam ook op gang. Maar een belangrijke factor en misschien wel de belangrijkste factor in de strijd vormt de steun van de speciale troepen van de NATO die aan de rebellen gegeven wordt. Zij regelen de opleiding de diverse strijdgroepen van de rebellen en de coördinatie van de luchtsteun, die vooral de laatste weken steeds efficiënter is geworden. De speciale troepen uit Frankrijk, de VS en Groot-Brittannië vormen dus een belangrijke factor in het succes van de rebellen. De afgelopen weken werd systematisch de hoofdstad Tripoli ingesloten en tenslotte ingenomen. Toch gebeurde dit verrassend snel. Met behulp van speciale troepen van de NATO hebben de rebellen in goed gecoördineerde aanvallen en gebruik makend van zeelandingen in een bliksemsnelle operatie de hoofdstad ingenomen. Daarmee is een succesvolle stoot in het hart van de machtsbasis van Gaddafi uitgevoerd. Gaddafi werd niet uitgeschakeld en er bestaat een reële kans dat hij in de komende weken tegenaanvallen zal uitvoeren. Maar er is hem een zware slag toegebracht.

De strijd gaat op dit moment nog wel door, maar de rebellen hebben op dit moment het initiatief en gebruiken dit om in snel tempo de gehele kuststrook in handen te krijgen. De kansen van Gaddafi nemen nu in snel tempo af, alleen in het zuiden kan hij zich op dit moment handhaven. Hij dreigt dus nu volledig van de havens te worden afgesneden. Als hij de havens in het westen kwijtraakt dan is hij ook zijn bevoorradingsroutes kwijt en hij is dan aangewezen op de nog aanwezige voorraden wapens, munitie en brandstof.

Tactische terugtocht van Gaddafi?

Opmerkelijk is dat bij het offensief naar Tripoli bijna geen tegenstand door de reguliere tropen van Gaddafi is geboden. De goed uitgeruste en getrainde troepen schijnen zich in lucht te hebben opgelost. Het gaat hierbij om enige tienduizenden manschappen die loyaal aan Gaddafi zijn en alles te vrezen hebben van het nieuwe regime. Er zijn drie verklaringen mogelijk: de eenheden zijn inderdaad uit elkaar gevallen, ze hebben zich terug getrokken naar de olievelden in het zuiden of de eenheden houden zich verborgen in en rondom Tripoli om op een later tijdstip toe te slaan. Onduidelijk is ook wat de drie grootste stammen van het land gaan doen, zij zijn nog steeds loyaal aan Gaddafi en hebben van de nieuwe machthebbers weinig goeds te verwachten. Als Gaddafi er in slaagt om uit de handen van de NATO en de rebellen te blijven kan hij een guerrillaoorlog tegen het nieuwe regime gaan voeren. Het is op dit moment onduidelijk of hij ook de controle kwijt is in de steunpunten in het centrum en het zuiden van Libië. De komende weken zullen wat dit betreft meer duidelijkheid geven.

De rebellen consolideren hun machtspositie in Libië en internationaal

De bevroren tegoeden van Libië worden nu in snel tempo voor de rebellen vrijgemaakt. De VS heeft met Zuid-Afrika een deal gesloten om anderhalf miljard dollar vrij te maken voor humanitaire hulp. Zuid-Afrika had dit eerst tegengehouden omdat de transfer zou inhouden dat het NTC ( National Transitional Council) dan erkend zou worden als de officiële regering van Libië. De Afrikaanse Unie heeft dit tot nu toe nog niet gedaan. Naar verwachting zullen binnenkort het grootste deel van de bevroren tegoeden worden vrijgemaakt voor het NTC. De internationale erkenning van de rebellen is op gang gekomen door de krachtige steun van de VS en de EU.

In donkerblauw zijn de landen aangegeven die het NTC als de enige wettige vertegenwoordiger erkennen. Lichtblauw zijn de landen die informele betrekkingen onderhouden met het NTC. De rebellen willen in twee tot drie maanden de export van olie weer op gang hebben. Dit is waarschijnlijk een te optimistische inschatting, want er is behoorlijke schade toegebracht aan de infrastructuur door de gevechten en bombardementen. Bovendien moet het eerst weer rustig zijn in het land en Gaddafi controleert voorlopig nog het zuiden. Kortom het is lang niet zeker of dit op korte termijn gaat lukken.

Libië beschikt over grote watervoorraden.

Olie is niet het enige waarover Libië beschikt. Het land beschikt eveneens over zeer grote ondergrondse watervoorraden. Het gaat hierbij om vier grote ondergrondse bassins: het Kufra bassin, het Sirt bassin, het Morzuk bassin en het Hamada bassin. Gaddafi heeft een gigantisch netwerk van pijplijnen aan laten leggen dat 6.500.000 kubieke meter water per dag levert aan de steden in het noorden van Libië. Deze watervoorraden vormen een grote strategische en geopolitieke troef in het noorden van Afrika. Tot nu toe is Gaddafi de enige in deze regio die deze reserves ook ontwikkeld heeft.

Degene die de macht in het land heeft is daarmee in deze regio een belangrijke speler. Water is even belangrijk als olie en kan in de toekomst wel eens de belangrijkste grondstof worden. Zeker in het droge Noord-Afrika en Midden-Oosten is het land dat over dergelijke grote hoeveelheden water beschikt en een netwerk van pijplijnen heeft om dit water te transporteren in staat om onafhankelijk te zijn. Zeker als daarbij ook nog een behoorlijke voorraad olie komt. Het gaat in Libië dus niet alleen om olie maar ook om water….

Trendlinks:

Libië: VN keurt vrijgeven deel bevroren tegoeden goed Lees meer…

Libië: VN roept alle partijen op af te zien van geweld en wraakacties Lees meer…

Offensief in Tripoli voorbereid en geleid door Britse speciale eenheden Lees meer…

Iran waarschuwt Israël voor aanval Lees meer…

Egypte ziet af van terugroepen ambassadeur uit Israel Lees meer…

Moskou waarschuwt Tel Aviv voor overreactie op aanslagen Lees meer…

Israel overweegt militaire actie in de Sinaï Lees meer..

Egypte: Israëlisch antwoord op incident onvoldoende Lees meer…

Rusland en Noord-Korea willen militaire samenwerking uitbreiden Lees meer…

Kim Jong Il bezoekt Rusland Lees meer…