Geotrendlines

Scherpe escalatie in conflict tussen Israel en Turkije update geopolitiek 62

Scherpe escalatie in conflict tussen Israel en Turkije

Al enige maanden sluimerde het conflict tussen Turkije en Israël over de controverse rond de acht Turken die omkwamen bij de Israëlische aanval op een hulpkonvooi voor de Gaza strook. Dit gebeurde vorig jaar en heeft sindsdien de verhoudingen tussen de beide regionale grootmachten Israël en Turkije behoorlijk doen verkoelen. Turkije heeft herhaalde malen om een publieke verontschuldiging van Israel gevraagd en die tot nu toe niet gekregen. De recente ontwikkelingen rond Syrië en Libië schenen dit wat naar de achtergrond te hebben verschoven. De afgelopen weken leek het erop dat Turkije militair in zou grijpen in Syrië en zo een oorlog in de regio zou veroorzaken. Nu heeft er zich een drastische wijziging in de Turkse houding voorgedaan.

Turkije heeft in snel tempo het sluimerende conflict met Israël over de Turkse slachtoffers laten escaleren. De betrekkingen met Israël worden op een laag pitje gezet, er worden sancties overwogen en de Turkse marine gaat schepen met hulpgoederen voor Gaza begeleiden. Dit kan snel tot incidenten met de Israëlische marine leiden. Erdogan is blijkbaar bereid dit risico te nemen en schrikt dus niet terug voor gewapende incidenten met Israël. Geopolitieke afwegingen en energiebelangen van de regionale grootmacht Turkije vormen de factoren die tot een dergelijke drastische wijziging in het Turkse optreden in de regio hebben geleid. Een conflict met Syrië wordt zeker op dit moment niet in als een Turks belang gezien.

Olie- en gasreserves in oosten van de Middellandse Zee

In het zogenaamde Levant Basin Province dat zich in het oostelijke gedeelte van de Middellandse Zee ligt, zijn onlangs aanzienlijke olie- en gasreserves aangetroffen. Tot degenen die een claim leggen op de olie- en gasvelden behoren Israël, Syrië en Libanon.

Israël treedt wat de claims betreft het meest assertief op en heeft al een conflict met Libanon over de aangetroffen reserves. Libanon wil dit conflict aan de VN voorleggen maar is natuurlijk maar een onbeduidende speler in deze regio. Het land heeft grote moeite als staat overeind te blijven. Israel is de militaire grootmacht in de regio en heeft ook al laten doorschemeren dat het bereid is haar claims militair kracht bij te zetten. Dat nu de Turkse marine actiever wordt in dit gedeelte van de Middellandse Zee kan wel eens een streep door de Israëlische rekening zetten. In ieder geval is er nu een krachtige militaire concurrent in de regio bijgekomen. Het begeleiden van hulpkonvooien naar Gaza geeft Turkije de gelegenheid de aanwezigheid van de Turkse marine in dit gebied drastisch uit te breiden.

Conflicten over de exclusive economic zone

Israël, Syrië en Libanon hebben nu problemen met het eenduidig vastleggen van de zogenaamde exclusive economic zone.  De exclusive economic zone strekt zich uit tot 370 kilometer vanaf de kustlijn. Alle partijen zullen proberen de regels van het internationale zeerecht zoveel mogelijk ten gunste van henzelf uit te leggen. Degene met de meeste militaire middelen zal proberen zoveel mogelijk de concurrenten voor voldongen feiten te plaatsen. Dit betekent dat het land dat over de meeste militaire middelen beschikt zal proberen de olie en gas velden met militaire middelen in bezit te nemen.

In het oostelijke gedeelte van de Middellandse Zee zijn Israël en Turkije de dominante militaire grootmachten, met Syrië op de derde plaats. Mocht het regime Assad wegvallen en Syrië uiteenvallen dan valt ook daarmee ook de kustlijn van Syrië als basis voor de exclusive economic zone weg. De Syrische claim op de olie- en gasvelden is dan van de baan. Bepaalde partijen komt de huidige onrust in Syrië dus goed uit!

Hetzelfde geldt voor de situatie in Libanon, mocht het land door een burgeroorlog uit elkaar vallen dan is daarmee de facto ook de claim van de baan. Het vacuüm dat in dat geval ontstaat, zal dan door de overblijvende twee partijen worden opgevuld.

Voor Turkije is het van groot economisch belang dat de geplande Nabucco pijplijn snel gerealiseerd wordt en dat er voldoende gas is om deze pijplijn rendabel te maken. Daar voor is stabiliteit in de regio een voorwaarde en natuurlijk ook goede relaties met de landen die het gas voor de pijlijn moeten leveren. Het gaat hierbij om Syrië, Irak en Iran.

Turkije verwacht dat de Nabucco pijlijn die over Turks grondgebied gaat lopen de economie van het land zal stimuleren en zo ook haar positie als regionale grootmacht zal verstevigen. In dit kader past ook het militaire verdrag dat Turkije en Egypte naar verwachting volgende week gaan afsluiten. De Turkse zet van de afgelopen week heeft de geopolitieke kaarten in de regio in ieder geval opnieuw geschut. De komende weken zal duidelijk worden hoe de andere geopolitieke spelers op deze nieuwe situatie gaan reageren…..

Trendlinks:

Erdogan: Turkse marine gaat schepen met hulpgoederen voor Gaza begeleiden Lees meer…

Turkije gaat militair verdrag sluiten met Egypte, kapt betrekkingen met Israel Lees meer…

Medwedew tegen eenzijdige veroordeling Syrië Lees meer…

Syrische oppositie verzoeken om buitenlandse hulp Lees meer…

Ahmedinjehad roept Assad op tot stoppen geweld Lees meer..

Rusland en Turkije bespreken economische betrekkingen Lees meer…

VN: Iran provoceert door testen ballistische raketten Lees meer…

VS: revolutie in Iran staat voor de deur Lees meer…

Na Libië is Syrië de volgende in de rij update geopolitiek 61

Libië: oorlog nog niet voorbij

Deze week is de indruk gewekt door diverse regeringen en de internationale mainstream media dat strijd in Libië afgelopen is. Dit is in werkelijkheid nog niet het geval. De verwachting was dat met de snelle inname van Tripoli Gaddafi zou capituleren en zijn strijdkrachten hem zouden verlaten. Dit is dus nog niet gebeurd en zal waarschijnlijk nog wel enige tijd op zich laten wachten. Gaddafi regeert weliswaar Libië niet meer, dat doet nu de internationaal erkende National Transitional Council, maar hij beschikt nog over middelen om aanvallen uit te voeren. Afgelopen donderdag heeft hij dit ook aangekondigd. Grootschalige acties kan hij niet meer uitvoeren, daarvoor is het luchtoverwicht van de NATO te groot. Hij kan het dus niet meer winnen en dat zal hij ook wel beseffen. Maar hij kan nog wel aanvallen uitvoeren op de oliebronnen en pijplijnen die meer in het binnenland van Libië liggen. En dat zal hij in de komende weken waarschijnlijk ook doen.

Het NTC beheerst nu grotendeels de kust van Libië en is nu bezig met zuiveringsoperaties langs deze kuststrook. Voorstoten in het binnenland stuiten op meer verzet en de luchtaanvallen van de NATO om de strijdkrachten van het NTC te ondersteunen gaan dan ook gewoon door. Het NTC beschikt over te weinig troepen om het land op dit moment onder controle te krijgen. Het gaat in Libië in essentie om een oorlog tussen diverse stammen en het losse verband van stammen die het NTC ondersteunen  opereren nu in gebieden waar de steun voor de stam van Gaddafi groot is. De strijdkrachten van het NTC zijn te gering in aantal om de tegenstand op korte termijn volledig te overwinnen. Steun van de NATO blijft dus nodig en tegen deze achtergrond moet de verklaring van David Cameron gezien worden dat de NATO actief blijft in Libië zolang het nodig is. Een belangrijke factor is dat de supporters van Gaddafi van het NTC weinig goeds te verwachten hebben en dus zeker tot het uiterste zullen doorvechten. Daarbij komt nog dat de komende weken zal blijken of de strijdkrachten van het NTC niet onderling met elkaar gaan strijden. De komende weken zullen de tegenstellingen tussen de diverse clans van de stammencoalitie, die het NTC in feite is, naar alle waarschijnlijkheid scherper worden.

Libië: oliedeals Frankrijk en Italie met het NTC

Het Italiaanse olieconcern ENI heeft aangekondigd dat men hoopt op 15 oktober de Greenstream gaspijplijn weer volledig in gebruik te hebben. Dit is een mogelijk wat te optimistische inschatting, ENI weet nog niet hoe de gasinfrastructuur er in het binnenland voor staat. Een andere factor is dat het binnenland nog onder controle is van Gaddafi en aanvallen op de velden dus zeker niet uitgesloten zijn. Frankrijk heeft ondertussen een deal met het NTC gesloten die Frankrijk toegang verschaft tot een groot deel van de Libische oliereserves. De deal is officieel ontkend maar het lijkt erop dat Frankrijk nu in Libië een grote speler gaat worden op energiegebied. Frankrijk is dat al in Algerije. Onduidelijk is nog of de nieuwe machthebbers in Libië de overeenkomsten met China en Rusland ook zullen nakomen. Het lijkt er in ieder geval op dat de beide landen op dit gebied buiten spel staan.

Na Libië is Syrië de volgende in de rij

De druk op Syrië neemt verder toe en een verbod op de invoer van olie uit Syrië door de EU vormt een directe bedreiging voor het regime va Assad. Circa 88 procent van de Syrische olie wordt naar de EU uitgevoerd. Nu gaan deze inkomsten dus wegvallen en komt de economie van het land onder grote druk te staan. Op de lange termijn zullen deze sancties er toe lijden dat Assad vroeger of later het veld moet ruimen. De sanctie komt bovenop de maatregelen die nog overwogen worden door de EU. Als die doorgaan dan worden Syrische banken en energiebedrijven het doelwit van sancties. Investeringen in Syrische bedrijven worden dan onmogelijk. Al deze maatregelen zorgen ervoor dat de overlevingskansen van het regime van Assad sterk zijn afgenomen. Zo als het er nu naar uit ziet komt hij over een paar maanden al in grote moeilijkheden en zal hij het zeker geen jaren volhouden.

De vraag is nu of de door de VS aangevoerde coalitie zo lang wil wachten en niet parallel aan deze sancties militaire actie gaat gebruiken om het proces te versnellen. De militaire middelen daarvoor zijn in de regio aanwezig. Hoewel luchtstrijdkrachten nog gebonden zijn door de acties in Libië is het mogelijk dat Turkse land en luchtstrijdkrachten tegen Syrië worden ingezet om gebieden te veroveren waar dan “safe havens’’ kunnen worden ingericht voor vluchtelingen. De militaire acties die daarvoor nodig zijn kunnen natuurlijk al naar gelang de omstandigheden uitgebreid worden naar andere gebieden in Syrië. Hierbij kan gedacht worden aan het bezetten van de Syrische kust. Het is nu afwachten of de NATO een oorlog in de regio wil riskeren om het regime van Assad ten val te brengen. Veel hangt daarbij af van de positie die Rusland met betrekking tot Syrië inneemt. Het lijkt erop dat Rusland bij Syrië meer tegenstand zal bieden dan het geval was bij Libië. Daar heeft Rusland uiteindelijk toegegeven en het NTC erkend. Er is nu zelfs sprake van Russische deelname aan een eventuele VN vredesmissie in Libië. Rusland is hier dus bezig met ‘’damage control’’.

Bescherming Syrië geopolitiek belang van Iran en Rusland

Het is duidelijk dat Syrië door zowel Iran als Rusland als voorpost gezien wordt van de wederzijdse geopolitieke belangen. Voor Iran raakt het direct het belang van de nationale veiligheid: valt Syrië dan is Iran daarna aan de beurt. Iran zal dus zeker reageren op een aanval op Syrië met het destabiliseren van Libanon en het inzetten van Hezbollah tegen Israël. Dit moet dan leiden tot het betrekken van Israël bij een grote oorlog in de regio. De bedoeling van Iran is om in de voorwaartse verdediging zoveel mogelijk troepen van de tegenstander te binden. Een Israëlisch ingrijpen in Libanon of Syrië zal trouwens storm veroorzaken onder de bevolking van de Arabische wereld en de diverse machthebbers in de regio onder grote druk zetten. Het is dan natuurlijk slechts een kwestie van tijd dat bij een dergelijke ontwikkeling Iran bij de strijd direct betrokken wordt. Iran zal als het zover komt worden aangevallen.

Een aanval op Iran raakt direct het belang van de Russische nationale veiligheid. Rusland wil ten koste van alles de zuidflank op slot houden en Iran vormt daarbij een belangrijke strategische schakel. Iran vormt voor Rusland de voorwaartse verdediging. Bij Iran moet Rusland reageren en eigenlijk moet Rusland al bij Syrië een duidelijke grens stellen. Een grens die door de VS en de EU niet overschreden moet worden. Bij de controverse rond Libië is dit niet gelukt en het gevolg is dat Rusland nu in de controverse rond Syrië weer met hetzelfde probleem geconfronteerd wordt. Het is nu afwachten hoe Rusland gaat reageren, laat Rusland Syrië vallen of niet. De ontwikkelingen rond Syrië zullen bepalen of het tot een grootschalige oorlog komt in het Midden-Oosten…..

Trendlinks:

Gaddafi wil een lange guerrilla oorlog gaan voeren Lees meer…

Rusland erkent NTC Libië Lees meer…

Frankrijk geeft fondsen Libië vrij en ontkent omvangrijke olie deal Lees meer…

ENI claimt herstart op 15 oktober voor Greenstream gaspijplijn Lees meer…

Engeland: NATO inzet in Libië gaat door Lees meer…

Iran waarschuwt Frankrijk: voor destabiliserende uitlatingen Lees meer…

Teheran: link tussen veiligheid Iran en Saoedi-Arabië Lees meer…

Leger Libanon: regering Libanon gedomineerd door Hezbollah en Syrië Lees meer…

Olie embargo tegen Syrië: Rusland voelt zich bedrogen Lees meer…

Raketschild nu ook in Turkije Lees meer…

Libië: rebellen willen vanuit Tripoli gaan regeren update geopolitiek 60

Libië: rebellen willen vanuit Tripoli gaan regeren

Het offensief dat de rebellen tegen de troepen van Gaddafi vorige week hebben ingezet heeft deze week tot de snelle inname van de hoofdstad Tripoli geleid. Hiermee lijkt een einde gekomen aan de al maanden durende strijd in Libië. De strijd was al enige weken vastgelopen en beide strijdende partijen boekte bescheiden successen. Die door tegenaanvallen weer werden ongedaan gemaakt. De luchtaanvallen beperkten de mogelijkheden van de troepen van Gaddafi sterk. Een grootschalig tegenoffensief met inzet van tanks en artillerie werd door de luchtaanvallen onmogelijk gemaakt. In de afgelopen vijf maanden werd er een aanzienlijke hoeveelheid materieel van Gaddafi uitgeschakeld. Het lukte echter niet hem zelf uit te schakelen.

De verscheiden groepen die het rebellenleger vormen hebben de afgelopen maanden meer de gelegenheid gehad zich te trainen en gevechtservaring op te doen. De bevoorrading door de NATO kwam ook op gang. Maar een belangrijke factor en misschien wel de belangrijkste factor in de strijd vormt de steun van de speciale troepen van de NATO die aan de rebellen gegeven wordt. Zij regelen de opleiding de diverse strijdgroepen van de rebellen en de coördinatie van de luchtsteun, die vooral de laatste weken steeds efficiënter is geworden. De speciale troepen uit Frankrijk, de VS en Groot-Brittannië vormen dus een belangrijke factor in het succes van de rebellen. De afgelopen weken werd systematisch de hoofdstad Tripoli ingesloten en tenslotte ingenomen. Toch gebeurde dit verrassend snel. Met behulp van speciale troepen van de NATO hebben de rebellen in goed gecoördineerde aanvallen en gebruik makend van zeelandingen in een bliksemsnelle operatie de hoofdstad ingenomen. Daarmee is een succesvolle stoot in het hart van de machtsbasis van Gaddafi uitgevoerd. Gaddafi werd niet uitgeschakeld en er bestaat een reële kans dat hij in de komende weken tegenaanvallen zal uitvoeren. Maar er is hem een zware slag toegebracht.

De strijd gaat op dit moment nog wel door, maar de rebellen hebben op dit moment het initiatief en gebruiken dit om in snel tempo de gehele kuststrook in handen te krijgen. De kansen van Gaddafi nemen nu in snel tempo af, alleen in het zuiden kan hij zich op dit moment handhaven. Hij dreigt dus nu volledig van de havens te worden afgesneden. Als hij de havens in het westen kwijtraakt dan is hij ook zijn bevoorradingsroutes kwijt en hij is dan aangewezen op de nog aanwezige voorraden wapens, munitie en brandstof.

Tactische terugtocht van Gaddafi?

Opmerkelijk is dat bij het offensief naar Tripoli bijna geen tegenstand door de reguliere tropen van Gaddafi is geboden. De goed uitgeruste en getrainde troepen schijnen zich in lucht te hebben opgelost. Het gaat hierbij om enige tienduizenden manschappen die loyaal aan Gaddafi zijn en alles te vrezen hebben van het nieuwe regime. Er zijn drie verklaringen mogelijk: de eenheden zijn inderdaad uit elkaar gevallen, ze hebben zich terug getrokken naar de olievelden in het zuiden of de eenheden houden zich verborgen in en rondom Tripoli om op een later tijdstip toe te slaan. Onduidelijk is ook wat de drie grootste stammen van het land gaan doen, zij zijn nog steeds loyaal aan Gaddafi en hebben van de nieuwe machthebbers weinig goeds te verwachten. Als Gaddafi er in slaagt om uit de handen van de NATO en de rebellen te blijven kan hij een guerrillaoorlog tegen het nieuwe regime gaan voeren. Het is op dit moment onduidelijk of hij ook de controle kwijt is in de steunpunten in het centrum en het zuiden van Libië. De komende weken zullen wat dit betreft meer duidelijkheid geven.

De rebellen consolideren hun machtspositie in Libië en internationaal

De bevroren tegoeden van Libië worden nu in snel tempo voor de rebellen vrijgemaakt. De VS heeft met Zuid-Afrika een deal gesloten om anderhalf miljard dollar vrij te maken voor humanitaire hulp. Zuid-Afrika had dit eerst tegengehouden omdat de transfer zou inhouden dat het NTC ( National Transitional Council) dan erkend zou worden als de officiële regering van Libië. De Afrikaanse Unie heeft dit tot nu toe nog niet gedaan. Naar verwachting zullen binnenkort het grootste deel van de bevroren tegoeden worden vrijgemaakt voor het NTC. De internationale erkenning van de rebellen is op gang gekomen door de krachtige steun van de VS en de EU.

In donkerblauw zijn de landen aangegeven die het NTC als de enige wettige vertegenwoordiger erkennen. Lichtblauw zijn de landen die informele betrekkingen onderhouden met het NTC. De rebellen willen in twee tot drie maanden de export van olie weer op gang hebben. Dit is waarschijnlijk een te optimistische inschatting, want er is behoorlijke schade toegebracht aan de infrastructuur door de gevechten en bombardementen. Bovendien moet het eerst weer rustig zijn in het land en Gaddafi controleert voorlopig nog het zuiden. Kortom het is lang niet zeker of dit op korte termijn gaat lukken.

Libië beschikt over grote watervoorraden.

Olie is niet het enige waarover Libië beschikt. Het land beschikt eveneens over zeer grote ondergrondse watervoorraden. Het gaat hierbij om vier grote ondergrondse bassins: het Kufra bassin, het Sirt bassin, het Morzuk bassin en het Hamada bassin. Gaddafi heeft een gigantisch netwerk van pijplijnen aan laten leggen dat 6.500.000 kubieke meter water per dag levert aan de steden in het noorden van Libië. Deze watervoorraden vormen een grote strategische en geopolitieke troef in het noorden van Afrika. Tot nu toe is Gaddafi de enige in deze regio die deze reserves ook ontwikkeld heeft.

Degene die de macht in het land heeft is daarmee in deze regio een belangrijke speler. Water is even belangrijk als olie en kan in de toekomst wel eens de belangrijkste grondstof worden. Zeker in het droge Noord-Afrika en Midden-Oosten is het land dat over dergelijke grote hoeveelheden water beschikt en een netwerk van pijplijnen heeft om dit water te transporteren in staat om onafhankelijk te zijn. Zeker als daarbij ook nog een behoorlijke voorraad olie komt. Het gaat in Libië dus niet alleen om olie maar ook om water….

Trendlinks:

Libië: VN keurt vrijgeven deel bevroren tegoeden goed Lees meer…

Libië: VN roept alle partijen op af te zien van geweld en wraakacties Lees meer…

Offensief in Tripoli voorbereid en geleid door Britse speciale eenheden Lees meer…

Iran waarschuwt Israël voor aanval Lees meer…

Egypte ziet af van terugroepen ambassadeur uit Israel Lees meer…

Moskou waarschuwt Tel Aviv voor overreactie op aanslagen Lees meer…

Israel overweegt militaire actie in de Sinaï Lees meer..

Egypte: Israëlisch antwoord op incident onvoldoende Lees meer…

Rusland en Noord-Korea willen militaire samenwerking uitbreiden Lees meer…

Kim Jong Il bezoekt Rusland Lees meer…

Aanslagen in Israël bij Eilat, dreiging escalatie in Sinaï update geopolitiek 59

Aanslagen in Israël bij Eilat, dreiging escalatie in Sinaï

De reeks van aanslagen die deze week in de omgeving van Eilat hebben plaatsgevonden hebben de spanning in de regio sterk doen toenemen. Het machtsvacuüm dat door de ontwikkelingen van de afgelopen maanden in Egypte in de Sinaï is ontstaan dreigt nu ernstige gevolgen te krijgen voor de gehele regio. De Sinaï is de facto een gedemilitariseerd gebied en Egypte kan alleen substantiële troepenversterkingen sturen met Israëlische toestemming. Al enige maanden is het onrustig in de Sinaï en worden er met enige regelmaat aanslagen gepleegd op de gaspijplijn die naar Israël en Jordanië loopt. Ook vinden er regelmatig gevechten plaats tussen groepen militanten en de Egyptische ordetroepen. Deze kunnen de veiligheidssituatie niet verbeteren en er is nu een situatie ontstaan waarin de Sinaï nog slechts ten dele door de Egyptische autoriteiten gecontroleerd wordt.

De goed gecoördineerde serie aanslagen hebben een scherpe reactie van Israël ten gevolge gehad. De Gaza strook is gebombardeerd en Israël houdt de Hamas beweging verantwoordelijk voor deze aanslagen. Hamas antwoordde met raketaanvallen op een aantal Israëlische steden en dorpen in de omgeving van de Gaza strook. Volgens de eerste berichten zijn de ondermeer steden Ashkelon, Beersheba en Ashdod getroffen. Er zullen dus zeker nog meer Israëlische acties volgen.

Bij de eerste Israëlische tegenacties langs de grens met Egypte zijn ook drie doden aan Egyptische kant gevallen. Het gaat hierbij om een Egyptische legerofficier en twee veiligheidsbeambten. Het voorval geeft aan dat de kans op incidenten in dit gebied groot is. Al op 14 augustus heeft het Egyptische leger circa 1700 man naar de Sinai gestuurd om op te treden tegen de diverse groepen extremisten in het noorden van de Sinaï. De operatie moet het gebied rond El Arish en grens met de Gaza strook weer onder controle brengen. De aanslagen hebben ze niet kunnen verhinderen, daarvoor zijn ze te gering in aantal, maar de kans op incidenten met Israëlische troepen neemt hierdoor wel toe. Beide partijen hebben echter geen belang bij het uit de hand lopen van eventuele incidenten. De gaspijplijn die naar Israël en Jordanië loopt moet beveiligd worden en in tact blijven…

Syrië: VS en EU willen aftreden Assad

Het net wordt steeds strakker aangehaald rond Assad. Een nieuwe ontwikkeling is dat nu de VS en de EU willen dat Assad opstapt en dit geeft aan dat de controverse rond Syrië een nieuwe fase is ingegaan. De sancties die de VS tegen Syrië heeft ingesteld zijn al omvangrijk en verlammend op de middellange termijn. Zo zijn de tegoeden van Syrische regering in het buitenland bevroren en zijn het importeren van Syrische olie verboden. Ook is er een ban op nieuwe investeringen in het land en zijn er sancties ingesteld tegen belangrijke personen in de Syrische regering. Op zich zijn alleen al deze maatregelen voldoende om de Syrische regering in een jaar tijd ten val te brengen en zo regime change te bereiken. Maar de VS heeft blijkbaar haast en zet nu in op een resolutie van de veiligheidsraad tegen Syrië. Het feit dat nu Assad moet opstappen, vormt een indicatie dat de ontwikkelingen rond Syrië de komende weken in een stroomversnelling zullen komen.

Naar verluid heeft de Turkse premier Erdogan Assad twee weken de tijd gegeven orde op zaken te stellen. Assad moet het optreden tegen de oppositie staken en serieuze democratische hervormingen doorvoeren. Dit ultimatum komt er in feite op neer dat Assad afstand moet doen van de macht. Hij zal daar zeker niet aan meewerken en het dus is bijna onvermijdelijk dat er een Turkse interventie in Syrië zal volgen. Turkije wil nu China, Brazilië en India er toe bewegen in te stemmen met een resolutie van de VN veiligheidsraad die een NATO interventie moet goedkeuren. Het is nog niet zeker of deze landen hun goedkeuring zullen geven aan een dergelijke resolutie. Doen ze dit wel dan is een Turkse interventie onvermijdelijk en een oorlog met Syrië een feit. De eerste week van september wordt dus belangrijk voor de gehele regio. Een oorlog tussen Turkije en Syrië zal naar verwachting niet beperkt blijven tussen deze twee landen. De kans is groot dat Libanon en mogelijk Israël bij een dergelijke oorlog betrokken raken.

Libanon: STL gaat Hezbollah verdachten berechten

Het door de VN gesteunde Special Tribunal for Lebanon heeft deze week de definitieve aanklacht tegen de vier verdachte Hezbollah leden afgerond en wil nu tot de berechting van de vier aangeklaagden overgaan. Opmerkelijk is dat het STL toegeeft dat de aanklacht grotendeels gebaseerd is op indirect bewijs. Maar volgens het STL is indirect bewijs vaak betrouwbaarder dan direct bewijs. Libanon is echter niet in staat geweest om de verdachten te arresteren. Daarvoor is de medewerking van Hezbollah noodzakelijk en Hezbollah heeft al laten weten niet aan de arrestatie van haar leden te zullen meewerken. Dit brengt de door Hezbollah gesteunde regering Mikati in grote moeilijkheden. De VS dringt nu steeds nadrukkelijker aan op medewerking van de Libanese regering aan het STL. De rechtzaak tegen de vier Hezbollah leden heeft tot scherpe tegenstellingen geleid in Libanon en dreigt het land aan de rand van een burgeroorlog te brengen.

Als de Libanese regering haar medewerking geeft aan het STL bij het aanhouden van de verdachten zal dat inhouden dat Hezbollah haar steun aan de regering intrekt. De regering zal dan vallen en er zal dan een nog instabielere situatie in het land ontstaan. Verleent de regering haar medewerking niet dan wordt het conflict met de oppositie over het STL nog scherper. Dus wat de regering Mikati ook doet de tegenstellingen in Libanon zullen alleen maar groter en scherper worden. Met het verstrijken van de tijd wordt een gewapend conflict tussen de pro- en anti Syrische groepen steeds waarschijnlijker.

Trendlinks:

Aanslagen in Israël bij Eilat Lees meer…

Egyptische officier gedood bij Israëlische aanval langs grens Lees meer…

Egypte bereidt operatie tegen extremisten in noorden Sinai voor Lees meer…

Israël legt mijnen aan grens met Syrië Lees meer…

Turkije waarschuwt Syrië over militaire operaties Lees meer..

Obama: Assad moet aftreden Lees meer…

Assad: operaties tegen demonstranten gestopt Lees meer…

VN wil Syrische autoriteiten voor internationaal gerechtshof Lees meer…

VS maant Libanon tot medewerking aan STL Lees meer…

STL gaat Hezbollah verdachten berechten Lees meer…

Iran: luchtmacht plant eerste internationale oefening Lees meer…

Iran hervat gasleveranties aan Turkije Lees meer…

Rusland: alliantie plant militaire operatie tegen Syrië update geopolitiek 58

Rusland: alliantie plant militaire operatie tegen Syrië

De druk op Syrië is deze week verder opgevoerd. De EU heeft scherpere sancties aangekondigd tegen het regime van Assad en het wordt steeds duidelijker dat de wijze van optreden tegen Syrië en Libië hetzelfde patroon vertoont. Alleen het gewapende optreden tegen Syrië ontbreekt nog, maar daar lijkt snel een einde aan te komen. Afgelopen woensdag heeft de Turkse minister van buitenlandse zaken, Davutoglu, Assad een scherpe waarschuwing gegeven. Assad moet het harde optreden tegen de oppositie staken of er volgt een interventie door Turkije. Deze interventie zal de vorm aannemen van het instellen van bufferzones op Syrisch grondgebied. Dat betekent dat de kans op een oorlog tussen Turkije en Syrië nu groot is geworden. Assad heeft een dag na dit Turkse ultimatum gereageerd met het innemen van strategische posities in het noordwesten van het land. In de provincie Idlib wordt de verdediging voorbereid. In deze provincie wil Turkije één van de twee bufferzones in richten. In het oosten van Syrië hebben troepen van Assad de strategische stad Deir al Zour in genomen. Ook heeft het Syrische leger posities betrokken langs de grens met Irak. Assad geeft dus niet toe en bereid zich voor op een oorlog met Turkije en de NATO. Want het Turkse ultimatum is in feite een ultimatum van de NATO.

Rusland en Iran blijven Syrië steunen

Het isolement van Syrië is weliswaar groter geworden na het wegvallen van de steun van Saoedi-Arabië en de Golfstaten maar het land kan nog steeds rekenen op de steun van Rusland en Iran. De geopolitieke belangen van de laatste twee landen lopen parallel. Een aanval op Syrië moet ten koste van alles voorkomen worden om de positie van Rusland in deze regio te handhaven. Het Russische marinesteunpunt Tartus is daarbij van groot strategisch belang. Iran en Rusland willen natuurlijk ook een aanval op Iran voorkomen. Beide landen zien Syrië als een belangrijke schakel in de verdediging van Iran. Maar er spelen op de achtergrond ook energie belangen mee en daarbij gaat het om de olie- en gasvelden in het oostelijke gedeelte van de Middellandse Zee. Deze velden liggen voor de kust van Libanon en Israel en ten zuiden van Cyprus.

Energie als factor in de controverse rond Syrië

In het oostelijke gedeelte van de Middellandse Zee liggen aanzienlijk energiereserves. Waar diverse landen een claim op willen leggen. Israel en Libanon behoren tot deze landen en zijn met elkaar in conflict over de afbakening van de zeegrenzen in dit gebied. Israel is al bezig concessies te verwerven in wat Libanon als haar economische zone beschouwt. Deze economische zone is groter dan zone die door de territoriale wateren wordt aangegeven. De territoriale wateren zijn 12 nautische mijlen groot en de economische zone is 200 nautische mijlen groot. Men wil nu het conflict voorleggen aan de VN.

Maar daarmee is het conflict tussen beide landen natuurlijk nog niet opgelost. Israel is op dit moment de sterkere partij en is in rap tempo bezig met de exploratie van de energiereserves in dit gedeelte van de Middellandse Zee. Het land heeft al concessies verworven ten zuiden Cyprus.

Nauw verbonden met de energievelden zijn natuurlijk ook de transportroutes voor de olie en gas die uit deze velden gewonnen moet worden. En daarbij spelen natuurlijk pijplijnen een belangrijke rol. De controle over zowel de energievelden en pijplijnen is waar het uiteindelijk alle maal om draait. Degene die deze beide elementen controleert kan een belangrijke regionale speler worden op energiegebied.

De kaart hierboven laat de belanghebbenden in de regio zien: Israël, Turkije, Libanon en Syrië. Rusland en de EU zijn op de kaart niet te zien maar zijn wel degelijk belanghebbenden in dit steekspel om energie en pijplijnen. Het gas uit deze velden kan de geplande Nabucco pijplijn van de EU van gas voorzien. De Nabucco pijplijn vormt een grote concurrent voor de geplande Russische South Stream pijplijn. Als de Beyhan-Tibilisi-Ceyhan pijplijn aangesloten kan worden op het Israëlische pijpleidingen stelsel dan is Israel de grote winnaar van dit geopolitieke energiespel. Voor Turkije is een dergelijk ontwikkeling ook voordelig: de Nabucco pijplijn gaat over Turks grondgebied lopen en dat levert inkomsten op. De grote verliezers dreigen dan Rusland, Libanon en Syrië te worden. Libanon en Syrië vormen het enige obstakel voor de aansluiting van de BTC pijplijn op het Israëlische pijpleidingen stelsel.

Oppositie Libanon: wapens Hezbollah reden voor oorlog

De tegenstellingen tussen de oppositie en de regering in Libanon worden steeds groter. De Libanese regering is tegen buitenlandse inmenging in Syrië. De oppositie is voor buitenlandse inmenging. Door deze tegenstellingen blijft de situatie in Libanon  uiterst gespannen. Het conflict tussen Hezbollah en de oppositie neemt steeds scherpere vormen aan. Deze week heeft Syrië twee wapentransporten onderschept die uit Libanon kwamen. De transporten waren bestemd voor de Syrische oppositie. Het geeft aan dat de Libanese regering de controle over het eigen land steeds meer verliest. Het lijkt erop dat de tegenstellingen tussen de diverse partijen binnen niet al te lange tijd tot een uitbarsting zullen komen. Een burgeroorlog en het uiteenvallen van de staat Libanon zal dan het gevolg zijn.

Trendlinks:

VS roept Rusland tot stop wapendeals met Syrië Lees meer…

NATO ambassadeur Rusland: alliantie plant militaire operatie tegen Syrië Lees meer…

NATO plant aanval op Iran Lees meer…

Turkije geeft Syrië scherpe waarschuwing Lees meer…

Oppositie Turkije: Turkije moet zich buiten de onrust in Syrië houden Lees meer…

Oppositie Libanon: wapens Hezbollah reden voor oorlog Lees meer…

Libanese regering tegen inmenging in Syrië Lees meer…

Syrië: 2 wapentransporten vanuit Libanon naar Syrië onderschept Lees meer…

Irak: Sadr waarschuwt tegen aanwezigheid VS in Irak na 2011 Lees meer…

Rusland waarschuwt NATO over raketschild Lees meer…

Rusland stemt met sancties tegen Libië Lees meer…

Syrië: open conflict VS en Rusland dreigt update geopolitiek 57

Syrië: open conflict VS en Rusland dreigt

De VS en de EU hebben de druk op Syrië de afgelopen dagen verder opgevoerd. Als reden voor het verder verhogen van deze druk wordt de hardhandige aanpak van de voortdurende onrust in het land genoemd. De VN veiligheidsraad heeft alle partijen opgeroepen van verder geweld af te zien. De Syrische regering werd daarbij niet expliciet genoemd. Dit was een concessie aan Rusland en China. Beide landen zijn tegen verdere sancties en andere maatregelen tegen Syrië. Toch begint zich meer en meer hetzelfde patroon af te tekenen zoals dat het geval was bij Libië. Een VN resolutie voor een no fly zone werd uiteindelijk een langdurige bombardementscampagne met op de achtergrond de dreiging van een grondoperatie. Dit scenario willen Rusland en China voor Syrië ten koste van alles voorkomen. Syrië vormt voor beide landen een belangrijke geopolitieke schakel in de voorwaartse verdediging van Iran.

Naast de onrust in de plaatsen Homs en Hama en het harde optreden tegen deze onrust heeft zich nog een andere ontwikkeling in Syrië voorgedaan. De olie- en gaspijplijnen worden steeds vaker het doelwit van aanslagen. Op 13 juli j.l. werd de gaspijplijn bij de stad Mayadin in de regio van Deir al Zour in brand gestoken. De provincie Deir al Zour is een belangrijk gebied voor de olie- en gaswinning. Volgens Syrische gegevens bedraagt de olieproductie van het land 350.00 vaten per dag. Het is duidelijk dat het mogelijk wegvallen van deze bron van inkomsten de Syrische economie zware schade toe zal brengen. Bij Homs werd op 30 juli een oliepijplijn opgeblazen. Volgens de Syrische autoriteiten werd er grote schade aangericht.

De druk op Syrië wordt dus opgevoerd met aanslagen op de olie- en gasinfrastructuur, onrust in strategische steden zoals Homs en Hama èn instellen van steeds scherpere sancties tegen het land. Naar verwachting zal in de komende weken daarin geen verandering komen en zal een verdere escalatie van de toestand in Syrië het gevolg zijn.

Turkse militaire top neemt ontslag

De regionale grootmacht Turkije behoort ook tot de landen die de druk op Syrië verhogen. Al geruime tijd dreigt er een interventie door Turkije in Syrië. Turkije heeft door laten schemeren dat men – indien de situatie verder uit de hand loopt – twee bufferzones voor vluchtelingen wil instellen op Syrisch grondgebied. De ene bufferzone ligt in het westen van Syrië en de andere bufferzone ligt in het oosten waar Turkije, Syrië en Irak aan elkaar grenzen. Die oostelijke bufferzone ligt middenin het olie- en gasgebied van Syrië. Op de kaart is goed te zien dat de partij die deze oostelijke zone en het Koerdische noorden van Irak controleert ook de energiebronnen in handen heeft. Mochten de Koerden in Irak erin slagen zich met hun volksgenoten in Syrië te verenigen dan is een onafhankelijk Koerdische staat een belangrijke stap dichterbij gekomen. De grote verliezers zijn dan Turkije, Iran en Syrië.

Op de kaart hierboven is te zien hoe een onafhankelijk Koerdistan er uit zou kunnen zien. Het is duidelijk dat Turkije dit zal willen voorkomen. Het instellen van een bufferzone in het grensgebied van Turkije, Syrië en Irak zal de olie- en gasvelden buiten het bereik van de Koerden in Irak houden en ook de toegang tot de pijplijnen in Syrië blokkeren. Het de facto onafhankelijke Koerdische gebied in Irak blijft dan geïsoleerd. Het is dus om geopolitieke redenen verleidelijk voor Turkije om in te grijpen in Syrië. De gevolgen van een dergelijke interventie zijn verstrekkend voor de hele regio en betekenen in feite een oorlog met Syrië. Aangezien dat ook betekent dat de NATO direct bij een dergelijke oorlog betrokken is, gaat het hier om een escalatie van enorme omvang. De inzet van grondtroepen van de NATO in Syrië zal de verhoudingen tussen Rusland en de VS op scherp zetten.

Het ontslag van de Turkse legerleiding geeft aan dat premier Erdogan de machtstrijd met het militaire machtsblok voorlopig op punten heeft gewonnen. Het kan inhouden dat een Turkse militaire interventie in Syrië voorlopig is uitgesteld. Maar uitstel is nog geen afstel en met het verstrijken van de tijd zullen de geopolitieke argumenten voor een interventie in Syrië aan kracht winnen, zeker wanneer de situatie in Syrië verder escaleert.

Libanon: Jumblatt waarschuwt tegen opdeling Beiroet in veiligheidszones

De situatie in Libanon blijft gespannen en instabiel. De confrontaties tussen pro-Syrische en anti-Syrische groeperingen nemen in aantal en hevigheid toe. Naast confrontaties in de Libanese stad Tripoli is nu ook Beiroet het toneel geworden van gewelddadige botsingen. De onrust in Syrië dreigt over te slaan naar Libanon. Tegen deze achtergrond moet de waarschuwing gezien worden van de leider van de Progressieve Socialistische Partij, Walid Jumblatt. Hij wil niet dat Beiroet opgedeeld wordt in verschillende veiligheidszones. De oproep van Jumblatt geeft aan hoe instabiel de situatie in Libanon is. Het instellen van afzonderlijke veiligheidszones in de hoofdstad Beiroet brengt een burgeroorlog weer een stap dichterbij.

In de komende weken zal de situatie in Libanon en Syrië naar verwachting verder destabiliseren. Als er de komende weken toch een Turkse interventie in Syrië zal plaatsvinden dan kan dit het startschot zijn voor een grootschalige oorlog in de hele regio. Bij een dergelijke oorlog zullen dan de NATO en Israël ook betrokken raken.

Trendlinks:

Rusland en VS niet bereid tot verdere ontwapening Lees meer…

Rusland: NATO plant militaire operatie tegen Syrië Lees meer…

Rusland waarschuwt voor ingrijpen in Syrië Lees meer…

Turkije en EU verhogen druk op Syrië Lees meer…

VN veiligheidsraad eist van partijen Syrië afzien van geweld Lees meer…

Turkse militaire top neemt ontslag Lees meer…

Turkse legertop verliest machtsstrijd met Erdogan Lees meer…

Vuurgevecht tussen Libanese en Israëlische militairen Lees meer…

Jumblatt waarschuwt tegen opdeling Beiroet in veiligheidszones Lees meer…

VS wil sancties tegen olie industrie Syrië update geopolitiek 56

Syrië: ambassades VS en Frankrijk bestormd

Afgelopen week heeft de situatie in Syrië zich verder verscherpt. De bestorming van de ambassades van de VS en Frankrijk hebben duidelijk gemaakt dat Assad zich niet zonder meer neerlegt bij de rol die de VS en Frankrijk spelen in de situatie die nu ontstaan is in Syrië. Het regime van Assad heeft deze keer nog eens de VS beschuldigd van inmenging in interne Syrische aangelegenheden. De ambassadeurs van Frankrijk en de VS werden door de Syrische regering ontboden om de klacht in ontvangst te nemen. Opmerkelijk is dat de Arabische Liga de VS ook beschuldigd van inmenging en de VS oproept de inmenging te staken. Met de bestorming van de ambassades heeft Assad een duidelijke boodschap afgegeven richting de VS en Frankrijk. Assad is wel bereid enige hervormingen door te voeren maar zal de macht niet uit handen geven.

VS wil sancties tegen olie industrie Syrië

Maar de bestorming van de ambassades heeft ook nog een ander effect. De VS heeft nu een haast perfecte reden om meer sancties tegen Assad treffen. Er zijn al nieuwe sancties in voorbereiding die dit keer de olie industrie van het land moeten treffen. De olie inkomsten vormen een belangrijke bron van inkomsten voor Syrië. Als deze inkomsten wegvallen door nieuwe sancties dan is het snel afgelopen met het regime van Assad. De berichten van de laatste weken dat Turkije bereid zou zijn op Syrisch grondgebied bufferzones voor vluchtelingen in te richten passen goed bij eventuele sancties tegen de Syrische olie industrie.

Deze bufferzones zouden in het noordwesten en in het oosten moeten komen, in het grensgebied van Turkije, Irak en Syrië. In het oosten zouden in dat geval de Qarah Shuk olievelden voor Syrië wegvallen. Afhankelijk van de omvang van de bufferzone in het noordwesten zouden dan olieterminals aan de kust kunnen wegvallen. Een eventuele Turkse interventie zou een oorlog met Syrië betekenen en in dat geval is de omvang van de bufferzones niet meer van belang. De westkust kan dan zonder meer in bezit worden genomen en dan zou in feite de Syrische olie industrie overgenomen zijn. Opmerkelijk is dat de voornaamste verzetshaarden, Hama en Homs voor wat betreft de pijplijnen zeer strategisch liggen zoals de kaart duidelijk laat zien. De controverse rond Syrië heeft dus ook een olie dimensie…

Libië: Frankrijk begroet bemiddeling Rusland en Afrikaanse unie

In Libië is militair gezien de situatie niet veranderd en de al weken voortdurende impasse heeft de roep om een diplomatieke oplossing doen toe nemen. De VS blijft aandringen op de inzet van meer militaire middelen maar nu is ook Frankrijk ervan overtuigd dat een militaire oplossing niet haalbaar is zonder een grondoffensief. De inzet van grondtroepen kan bij de acties tegen Libië deelnemende landen op weinig instemming rekenen. Een oplossing op deze manier forceren zal de relaties met Rusland en China tot een dieptepunt brengen en daar schrikt vooral de EU voor terug. Rusland en China hebben van het begin af altijd voor een diplomatieke oplossing door onderhandelingen gekozen en hebben daaraan vastgehouden. Dit lijkt nu succes te hebben. De VS ondersteunt nu ook bemiddelingspogingen door Rusland en de Arabische Liga, maar wil wel dat Gaddafi opstapt. Daarmee gaat nu ook Rusland akkoord, er tekent zich dus nu een compromis af tussen de VS en Rusland in de kwestie Libië.

Maar een dergelijk compromis is niet mogelijk als Gaddafi weigert op te stappen. Er zouden onderhandelingen aan de gang zijn tussen afgezanten van Gaddafi en Frankrijk, maar veel is daarover nog onduidelijk. Gaddafi blijft onvoorspelbaar en tot nu toe is nog niet bekend of hij door wil vechten of dat hij toch zoekt naar een “exit strategy’’ die de veiligheid garandeert voor hemzelf en zijn familie. Mocht hij toch bereid zijn om op te stappen dan blijft er nog het probleem bestaan van de feitelijke opdeling van het land in een westelijk en oostelijk deel. En blijft dus ook het probleem bestaan van de feitelijke opdeling van de olie industrie van Libië. De belangrijke vraag is op dit punt wie de olie industrie van Libië gaat overnemen. Ook zal moeten worden bepaald of China en Rusland hun economische belangen in het land kunnen veiligstellen. De achterblijvende aanhangers van Gaddafi zullen hun huid in ieder geval zo duur mogelijk verkopen en doorvechten.

trendlinks

Syrië beschuldigt VS van inmenging in interne aangelegenheden Lees meer:

Arabische Liga: VS moet inmenging Syrië stoppen Lees meer…

Syrië ontbiedt ambassadeurs van Frankrijk en VS Lees meer…

Syrië: ambassades VS en Frankrijk door aanhangers Assad bestormd lees meer…

VS: Assad heeft zijn legitimiteit verloren Lees meer…

Griekenland breidt militaire samenwerking met Israël uit Lees meer…

Libië  onderhandelt met China en Rusland over overname Italiaanse projecten Lees meer…

Libië: Frankrijk begroet bemiddeling Rusland en Afrikaanse unie Lees meer…

Libië: VS en Rusland werken aan compromis Lees meer…

Iran heeft begin dit jaar twee raketten richting Indische Oceaan gelanceerd Lees meer…

Iran ontplooit troepen aan noordwestelijke grens Lees meer…

VS stopt militaire hulp aan Pakistan Lees meer…

Syrië: situatie blijft gespannen, VS beschuldigd van aanstichten onrust update geopolitiek 55

Syrië: situatie blijft gespannen, VS beschuldigd van aanstichten onrust

De troepen van Assad kunnen tot nu toe de situatie in het land onder controle houden, maar kunnen niet voorkomen dat in bepaalde gebieden de onrust op gezette tijden weer tot een uitbarsting komt. De afgelopen week was dat het geval in de stad Hama. De stad ligt 210 kilometer ten noorden van de hoofdstad Damascus en geldt als één van de voornaamste verzetshaarden in het land. De afgelopen dagen zouden er 26 doden gevallen zijn bij gevechten tussen regeringstroepen en de oppositie. De regeringstroepen hebben nu de stad met tanks omsingeld. Onderhandelingen tussen de oppositie en de regering van Assad hebben tot nu toe geen resultaat gehad. Assad heeft weliswaar de samenstelling van de regering veranderd en enige hervormingen toegezegd maar is niet van plan de macht op te geven. Het ziet er dus naar uit dat de onrust nog lange tijd zal aanhouden.

Het langer aanhouden van de onrust in het land maakt de kans op een ingrijpen van buitenaf ook groter. Zo bestaan er in Turkije plannen om als het vluchtelingenprobleem uit de hand loopt, bufferzones in Syrië te gaan inrichten voor Syrische vluchtelingen. Mocht dit gebeuren dan is er in feite sprake van een oorlog tussen Turkije en Syrië. De NAVO is dan direct in oorlog met het door Rusland en China gesteunde Syrië. Het is niet duidelijk of Rusland en China zich direct bij een dergelijke oorlog laten betrekken. Maar het is wel duidelijk dat beide grootmachten op één of andere manier moeten reageren om niet helemaal uit de regio te worden verwijderd. Rusland heeft nog een marinesteunpunt in de Syrische havenstad Tartus en die zal men niet zo maar willen opgeven. Naar verwachting zullen China en Rusland bij Iran een grens stellen waar de VS niet overheen moet gaan. Assad heeft met de beschuldiging aan het adres van de VS dat men betrokken is bij de huidige onrust in Syrië de zaak in de openbaarheid gebracht. Het bezoek aan de stad Hama deze week door de ambassadeur van de VS in Syrië, Ford, was de aanleiding voor de openlijke Syrische beschuldiging. Volgens Assad probeert de VS het land te destabiliseren. Rusland en China zijn hiervan ook overtuigd maar spreken dit niet openlijk uit, Assad doet dit wel.

Libanon: regering houdt vertrouwen parlement, STL debat gaat door

De situatie in Libanon wordt nog steeds gedomineerd door de openbaar gemaakte aanklacht door het Special Tribunal for Lebanon ( STL). De aanklacht heeft de tegenstellingen in het land duidelijk aan het licht gebracht en scherper gemaakt. De aangeklaagde leden van Hezbollah hebben de door Hezbollah gedomineerde regering van premier Mikati verder in de problemen gebracht. De regering heeft een maand de tijd om te reageren en mee te werken aan de arrestatie van de beschuldigde leden van Hezbollah. De regering van Mikati heeft deze week weliswaar een vertrouwensvotum overleefd maar het debat over de STL aanklacht gaat door. De tegenstellingen tussen de pro Syrische en anti Syrische partijen zijn alleen maar scherper geworden. In de komende weken zal duidelijk worden hoe deze tegenstellingen de wankele stabiliteit in het land zullen beïnvloeden. Met andere woorden of het tot een burgeroorlog komt of niet. Mocht het zover komen dan heeft dat verstrekkende gevolgen voor de gehele regio.

Rusland: NATO dicht bij grondoperatie in Libië

In Libië is al geruime tijd sprake van een militaire patstelling tussen Gaddafi en de oppositie. Beide partijen maken met wisselend succes melding van kleine vorderingen die de niet van invloed zijn op de algemene situatie. De nu al vier maanden durende campagne van de NAVO in het land heeft tot nu toe geen doorslaggevend succes opgeleverd voor de VS en de EU. En de tijd dringt want er worden scheuren zichtbaar in de coalitie, Italië wordt steeds terughoudender in de steun aan de aan luchtoperaties die er boven Libië aan de gang zijn. Het land was met moeite overgehaald om mee te doen nu wil men eigenlijk stoppen. Dit zal waarschijnlijk voorkomen worden, maar het geeft wel duidelijk aan dat de coalitie onder tijdsdruk staat. De aanwijzingen nemen toe dat er getracht zal worden een “oplossing’’ te forceren. En dat zal dan met een grondoperatie in Libië moeten gebeuren. Een optie is de gerichte en grootschalige inzet van Britse en Franse speciale troepen, met in de tweede fase een inzet van Amerikaanse grondtroepen. Een diplomatieke oplossing lijkt uitgesloten, Gaddafi zal niet vrijwillig opstappen en er is dus een grondoperatie noodzakelijk.

Een dergelijke operatie zal de verhoudingen tussen de VS en Rusland en China verder verscherpen en zijn uitwerking niet missen op de opstelling van Rusland in de kwestie Syrië en Iran. Als er voor Libië door de EU en de VS voor een militaire oplossing gekozen wordt die succesvol afloopt dan zal naar verwachting ook voor een militaire oplossing gekozen worden voor de situatie in Syrië en Iran. Mocht dit gebeuren dan is er sprake van een gevaarlijke situatie, zeker waneer Iran vol in het vizier genomen wordt. Rusland en China zullen hier om geostrategische redenen wel moet ingrijpen en mogelijk militair grenzen moeten stellen aan een dergelijke ontwikkeling. De kans op een directe confrontatie tussen de VS en de EU aan de ene kant en Rusland en China aan de andere kant is dan zeer groot.

Iran: sluiten Straat van Hormoes niet de enige optie van Iran

Deze week zijn de oefeningen van de Iraanse strijdkrachten afgesloten en heeft Iran aan de buitenwereld laten zien dat men zich zal verdedigen als men aangevallen wordt. Het wordt steeds duidelijker dat men aan Iraanse kant rekening houdt met militaire acties tegen het land. De ontwikkelingen in de rest van het Midden-Oosten vormen voor Iran een voorbode van wat het land eventueel te wachten staat in de nabije toekomst. De commandant van het Islamic Revolution Guards Corps (IRGC) heeft nog eens duidelijk gemaakt wat de Iraanse reactie zal zijn als het land aangevallen wordt. De strategische Straat van Hormoes zal dan worden afgesloten, Amerikaanse bases in Irak en Afghanistan zullen worden aangevallen en acties tegen Israel zullen worden uitgevoerd. De Iraanse vergelding zal dan “full spectrum’’ zijn en op een groot aantal gebieden plaats vinden. Syrië, Libanon en Israel zouden dan betrokken worden bij een aanval op Iran…..

Noorden Soedan: VN vredesmacht weg na onafhankelijkheid zuiden

Op 9 juli is de Republiek van Zuid Soedan een feit, dit gedeelte van Soedan wordt dan onafhankelijk en dat zal niet zonder problemen gaan. Het conflict tussen de beide landen over controle over de oliebronnen en pijplijnen zal dan waarschijnlijk in een gewapend conflict uitmonden. Het noorden, de republiek Soedan, wil in ieder geval de VN vredesmacht uit de weg hebben na de onafhankelijkheid van het zuiden.

De olievelden bevinden zich voor het overgrote deel in handen van de nieuwe Republiek van Zuid Soedan maar de pijplijnen bevinden zich in handen van de reubliek Soedan. De president van Soedan, Bashir, heeft al gedreigd de pijplijnen voor Zuid Soedan te sluiten als men geen transportvergoeding wil betalen of als men niet een gedeelte van de olie inkomsten aan het noorden wil afstaan. Een conflict lijkt dus onvermijdelijk.

Zuid Soedan wil nu een verbinding hebben met de geplande pijplijn die van de hoofdstad Juba naar Lamu in Kenia moet lopen. Dit is een project wat grote investeringen vergt en enkele jaren zal duren. Voor de korte termijn wil men een link hebben naar de al bestaande pijplijn in Kenia die van Mombasa naar Eldoret loopt. Dit is een traject van 200 kilometer en Zuid Soedan is al aan het onderhandelen met diverse oliemaatschappijen over de aanleg van de pijplijn. Realisatie van dit pijplijnproject kan de weg openen voor export naar Kenia, Kongo, Rwanda, Burundi, Tanzania en Ethiopië. Maar natuurlijk behoort export naar Azië ook tot de mogelijkheden. Op termijn lijkt dit plan Bashir buiten spel te zetten. De republiek Zuid Soedan en Kenia hebben de volle ondersteuning van de VS. De slag om de energiebronnen van Afrika lijkt een nieuwe fase te zijn ingegaan…….

Trendlinks:

Syrië: conferentie oppositie in Damascus mislukt Lees meer…

Syrië beschuldigt VS van aanstichten onrust Lees meer…

Turkije verlengt militaire missie in Libanon Lees meer…

Libanon: regering houdt vertrouwen parlement, STL debat gaat door Lees meer…

Gaddafi dreigt Europa met aanslagen Lees meer…

Rusland: NATO dicht bij grondoperatie in Libië Lees meer…

Rusland stuurt humanitaire hulp naar Libië Lees meer…

Iran stuurt derde lading hulp naar Libië Lees meer…

China houdt contact met rebellen in Libië Lees meer…

Iran: sluiten Straat van Hormoes niet de enige optie van Iran Lees meer…

VS: Iran levert wapens aan opstandelingen in Irak en Afghanistan Lees meer…

Noorden Soedan: VN vredesmacht weg na onafhankelijkheid zuiden Lees meer…

Zuiden Soedan wil link naar oliepijplijn Kenia Lees meer…

Londen: Iran test in het geheim raketten voor atoomwapens update geopolitiek 54

Londen: Iran test in het geheim raketten voor atoomwapens

De druk op Iran is de afgelopen week sterk verhoogd door de verklaring van de Engelse minister van buitenlandse zaken, Hague, dat Iran in het geheim raketten test die nucleaire wapens kunnen bevatten. Deze ernstige beschuldiging aan het adres van Iran lijken een nieuwe periode in te luiden van het dreigen met een aanval op de Iraanse nucleaire installaties. In de afgelopen jaren hebben we vaker dit soort periodes gezien waarin de druk op Iran sterk wordt opgevoerd. Na een periode van verhoogde spanning werd de druk verminderd en leken de spanningen weg te ebben. Maar nu is de situatie wezenlijk anders dan een paar jaar geleden, de algehele situatie in het Midden-Oosten is door de onrust van de afgelopen maanden grondig veranderd en explosiever geworden.

De schijnbaar stabiele regimes in Tunesie en Egypte zijn in korte tijd weggevaagd en vervangen door andere regimes van voorlopig militair karakter die nog sterker dan voorheen onder invloed van de VS en het Westen lijken te staan. In Libië en Syrië is eenzelfde beweging in gang gezet en hetzelfde gaat op voor Jemen en Bahrein, maar in deze vier landen voorloopt het proces trager en gaat het met meer geweld gepaard. In Libië en Syrië schijnt trouwens het proces op dit moment vast te zijn gelopen. In Noord-Afrika en het Midden-Oosten hebben China en Rusland geopolitiek gezien grote schade opgelopen en het is dan ook niet verwonderlijk dat beide grootmachten zich schrap zetten ten aanzien van Syrië, Libanon en Iran.

Controverse tussen Rusland en VS neemt toe

Iran houdt nu met grote regelmaat militaire oefeningen om aan de buitenwereld te laten zien dat men zich kan verdedigen en dat een aanval op het land grote gevolgen heeft voor de gehele regio. De recente beschuldigingen van Hague aan het adres van Iran hebben dan ook olie op het vuur gegooid en geven nu de ernst van de situatie aan. In het verleden zijn dergelijke beschuldigingen niet gedaan en de suggestie is duidelijk: Iran heeft of werkt aan atoomwapens. Iran ontkent dit natuurlijk, maar dat neemt de druk natuurlijk niet weg en de spanningen lopen steeds verder op. De spanningen tussen Rusland en China aan de ene kant en de VS en het Westen aan de andere kant lopen automatisch ook verder op.

Rusland woedend over wapenleveranties Frankrijk aan Libische rebellen

De ontwikkelingen in Libië laten dit duidelijk zien. De geheime wapenleveranties van Frankrijk aan de rebellen in het westen van Libië hebben een felle reactie van Rusland veroorzaakt. De Russische minister van buitenlandse zaken, Lawrow, heeft nu verklaard dat het VN mandaat voor de ‘’no fly’’ zone aan alle kanten opgerekt en overtreden wordt. De NATO mengt zich steeds meer in de gevechten op de grond in Libië. Het door het Internationaal Gerechtshof uitgevaardigde arrestatiebevel tegen Gaddafi heeft voor Rusland en China de situatie nog verder verscherpt. Beide landen bevinden zich nu op een diplomatieke ramkoers met de VS en de EU. En de volgende escalatie dient zich al aan in Libanon en Syrië.

Special Tribunal for Lebanon (STL) dient aanklacht in, leden Hezbollah beschuldigd

Afgelopen donderdag heeft het STL de aanklacht ingediend tegen degenen die de aanslag hebben gepleegd in 2005 op de toenmalige president Hariri. Zoals verwacht zijn in de aanklacht enkele leden van de Hezbollah beweging opgenomen. Het gaat hierbij om twee leden van de veiligheidsdienst van Hezbollah, Sami Issa en Salim Ayyash en Mustafa Badreddine die nauwe banden met de leider van de Hezbollah beweging onderhoudt. Daarmee is in feite Hezbollah aangeklaagd en dat zal zeker sterk destabiliserende gevolgen hebben voor de situatie in Libanon. Hezbollah zal in enige vorm moeten reageren maar heeft dit tot nu toe nog niet gedaan. De Libanese autoriteiten hebben 30 dagen de tijd om de arrestatiebevelen uit te voeren en zitten daarmee met een enorm probleem. In feite is met de aanklacht ook de aanval ingezet op de door Hezbollah gesteunde regering Mikati die naar alle waarschijnlijkheid vroeger of later zal vallen.

De termijn van 30 dagen vormt een groot probleem voor de regering Mikati voert men de arrestatie bevelen niet uit of overschrijdt men de termijn, dan kunnen er VN sancties tegen Libanon volgen, het STL is namelijk een VN instantie. Rusland en China kunnen deze sancties niet blokkeren.

Eventuele VN sancties tegen Libanon zullen de spanningen tussen de diverse partijen in Libanon nog meer doen oplopen. De kans op een burgeroorlog in Libanon neemt steeds meer toe en de kans op het overslaan van een dergelijke oorlog naar Syrië is daarmee ook toegenomen.

Special Tribunal for Lebanon (STL) wil in Syrië lijst met verdachten overhandigen

Naast de genoemde Hezbollah leden bevat de aanklacht waarschijnlijk ook de namen van de zwager van president Assad van Syrië, generaal Asif Shuwqat, en Rostom Ghazale die op dit moment de chefstaf is van het Syrische leger. Het STL wil nu in Syrië de lijst met Syrische verdachten aan Assad overhandigen. Daarmee is de aanval ingezet op Assad en is hij in een lastig parket gebracht. Laat hij het STL niet tot Syrië toe dan krijgt hij te maken met VN sancties die niet door Rusland en China geblokkeerd kunnen worden. De verdediging van Syrië door Rusland en China is nu dus in feite diplomatiek gezien gesloopt. Een diplomatieke reactie van beide grootmachten is niet meer mogelijk en er blijft eigenlijk alleen maar de optie over van heimelijke militaire steun aan Syrië of beide landen geven Syrië op en laten regime change toe. Beide mogelijkheden zijn geopolitiek gezien voor Rusland en China weinig aantrekkelijk en de komende weken zal duidelijk worden of men één van beide opties kiest.

Kiezen China en Rusland voor het opgeven van Syrië dan volgt er naar alle waarschijnlijkheid een volgende confrontatie met de VS rond Iran en Pakistan. Hier is de inzet voor alle betrokken partijen aanzienlijk hoger dan rond Syrië. Zowel Rusland en China zullen hier om geostrategische redenen geen stap terug doen en dat betekent in dat geval een keiharde confrontatie met de VS waarvan de gevolgen ook in de EU merkbaar zullen zijn.

China ontvangt president van Soedan

China heeft de afgelopen week de president van Soedan, Omar al Bashir, ontvangen en geeft daarmee een signaal aan de VS af. China is nu bezig aan ‘’damage control’’ te doen voor wat betreft de olievoorziening en de investeringen in Afrika.

De investeringen in Libië zijn al verloren gegaan en nu probeert men de schade te beperken in Soedan, waar ook aanzienlijke investeringen en oliebelangen van China op het spel staan. Voor het Chinese CNPC (China National Petroleum Corporation) liggen de concessies in de nummers 3, 4 en 5 en dat is precies in het gedeelte dat op 9 juli onafhankelijk gaat worden. Er dienen zich dus problemen aan voor China. Door Bashir te steunen hoopt China in ieder geval de mogelijkheid open te houden van de olie aanvoer door het noorden van Soedan. De relaties met het straks onafhankelijke zuiden moeten nog opgebouwd worden. De VS steunt het zuiden dus de kansen voor China zijn gering, maar het noorden kan de toevoer vanuit het zuiden, waar de olievelden liggen blokkeren…..

Trendlinks:

Londen: Iran test in het geheim raketten voor atoomwapens Lees meer…

Moskou heeft bezwaar tegen nieuwe sancties Iran Lees meer…

Rusland woedend over wapenleveranties Frankrijk aan Libische rebellen Lees meer…

Lawrow: arrestatiebevel Gaddafi kan situatie Libië verscherpen Lees meer…

Special Tribunal for Lebanon (STL) wil in Syrië lijst met verdachten overhandigen Lees meer…

STL dient aanklacht in, leden Hezbollah beschuldigd Lees meer…

Libanees kabinet keurt policy statement goed Lees meer…

Pakistan: CIA moet vliegveld voor drones ontruimen Lees meer…

Gaspijplijn Pakistan opgeblazen Lees meer…

China ontvangt president van Soedan Lees meer…

Chavez ziek: Venezuela zegt CELAC top af Lees meer…

Iran en Syrië in het vizier van VS en Westen update geopolitiek 53

Iran en Syrië in het vizier van VS en Westen

De controverse rond Syrië blijft voortduren ondanks het aanbod van Assad aan de oppositie om te onderhandelen en het afkondigen van een amnestie voor de tegenstanders van het regime. Op dit aanbod is door de oppositie niet ingegaan en naar alle waarschijnlijkheid zal dus het interne conflict voortduren en dus ook de inmenging van buitenaf. Zo heeft Engeland Iran ervan beschuldigd zich te mengen in de interne strijd in Syrië. Iran ontkent dit maar het is wel duidelijk dat er natuurlijk wel sprake is van op zijn minst politieke steun. Syrië en Iran zijn bondgenoten en dat houdt in dat men elkaar steunt. De afgelopen week hebben de VS en Engeland Iran er ook van beschuldigd wapens aan Syrië te leveren. Dit heeft nu Rusland en China er toe gebracht om een poging van de VS om Iran te beschuldigen van het breken van het van kracht zijnde VN wapenembargo tegen Syrië te blokkeren. Beide landen spreken van onbewezen en politiek gekleurde informatie en geven daarvan de VS en het Westen de schuld. De VS en Rusland en China staan dus lijnrecht tegenover elkaar in de kwestie Syrië. De VS legt  nu dus steeds openlijker een link tussen de situatie in Syrië en die in Iran en dat betekent dat een uit de hand lopen van de situatie in Syrië automatisch ten gevolge heeft dat hetzelfde gebeurt met de controverse rond Iran.

Turkse helikopter schendt Syrisch luchtruim

De positie die Turkije inneemt in deze regio is van groot strategisch belang, zowel militair als politiek. De afgelopen weken heeft zich een kentering voorgedaan in de houding van Turkije ten opzichte van Syrië. De verhoudingen tussen beide landen zijn verslechterd, Turkije heeft de grenzen opengesteld voor Syrische vluchtelingen en wordt nu door Syrië beschuldigd van steun aan de oppositie. De gevechten van de vorige week in het in het noordwesten van Syrië hebben de spanningen sterk doen oplopen tussen beide landen. Volgens de laatste berichten zou Turkije het instellen van meerdere bufferzones in Syrië plannen. Deze zones zouden moeten dienen voor de opvang van vluchtelingen. Deze week heeft een Turkse militaire helikopter openlijk verkenningen uitgevoerd boven Syrisch grondgebied in het grensgebied tussen beide landen.

Als er een grote humanitaire crisis ontstaat en er een grote vluchtelingenstroom ontstaat dan is een Turks militair ingrijpen op Syrisch grondgebied onvermijdelijk. De kansen op een dergelijke crisis nemen met het langer voortduren van de huidige situatie in Syrië sterk toe. En dus neemt de kans op een gewapende confrontatie tussen Syrische en Turkse troepen toe. De kans is eveneens groot dat de VS en Rusland bij een dergelijke oorlog betrokken zullen raken. De VS kan Turkije als NATO land steunen en is bijvoorbeeld al bezig de luchtmachtbasis Izmir in Turkije te versterken om steun te geven aan een mogelijk Turks ingrijpen.

De VS heeft in de regio voldoende militaire middelen en steunpunten om ondersteuning te geven aan een Turkse inval in Syrië. In welke vorm Rusland zal reageren is minder duidelijk, openlijke en versnelde wapenleveranties aan Syrië kunnen een optie zijn, maar dat er een Russische reactie op een dergelijke inval zal komen is wel duidelijk. Zowel Rusland als China zal dan in andere strategische regio’s in de wereld sterke druk op de VS gaan uitoefenen, daarbij kan gedacht worden aan Afghanistan en Pakistan.

Iraanse minister defensie gaat Afghanistan bezoeken

De druk op Iran wordt weer opgevoerd door de VS en het Westen en dat heeft tot gevolg dat Iran net als in de afgelopen jaren de banden met de landen in de omgeving aanhaalt. Olie en gas worden daarbij ingezet als belangrijke troeven. Ook het aanleggen van strategische pijplijnen wordt door Iran handig ingezet, zoals de geplande IPI pijplijn die van Iran naar Pakistan en India moet gaan lopen.

De betrekkingen met Pakistan en India zijn de laatste tijd sterk verbeterd en kaart hierboven geeft hiervoor de geopolitieke en economische reden. Iran heeft sterke troeven in handen. Het IPI pijplijnproject is de concurrent van het Amerikaanse TAPI pijplijnproject, dat van Turkmenistan via Afghanistan en Pakistan naar India moet lopen. Iran en de VS staan dus ook hier lijnrecht tegenover elkaar.

De door de VS aangekondigde troepenreductie in Afghanistan heeft Iran aangespoord de betrekkingen met Afghanistan versneld aan te halen, het geplande bezoek van de Iraanse minister van defensie aan Afghanistan moet tegen deze achtergrond gezien worden. Iran wil een stabiele situatie in Afghanistan maar ook haar invloed in het land versterken. Het is overigens onwaarschijnlijk dat de VS zich geheel terug zal trekken uit Afghanistan. Het land ligt zeer strategisch en is te belangrijk voor de VS als springplank naar Centraal-Azië en als potentieel energieknooppunt voor het Verre Oosten.

De onderhandelingen met de Taliban door de VS en Engeland kunnen gezien worden als een poging om voor de achterblijvende troepen van de NATO en andere landen een veiliger situatie te scheppen en het aanleggen van pijplijnen gemakkelijker te maken. Het is natuurlijk maar de vraag of dit gaat lukken. Men probeert in ieder geval de posities in Afghanistan te consolideren, de permanente luchtmachtsteunpunten in het land vormen in dit plan een belangrijk element. Ze kunnen de logistieke problemen van de troepen in Afghanistan verlichten en als springplank voor acties tegen Iran dienen. Bij de aangekondigde terugtrekking van Amerikaanse tropen kan het ook gaan om een hergroepering van troepen voor bijvoorbeeld een militaire operatie in het Midden-Oosten. Men kan daarbij denken aan een ondersteuning van een Turkse operatie tegen Syrië.

Libanon: vuurgevecht in Tripoli

De situatie in Libanon wordt steeds grimmiger, de afgelopen week heeft zich een ernstig incident voorgedaan in de stad Tripoli waarbij doden zijn gevallen. Pro Syrische en anti Syrische groepen zijn met elkaar slaags geraakt en bij de vuurgevechten zijn twee doden gevallen. Soennitische moslims en Alawieten zijn hier de groepen tegenover elkaar staan en dat zijn niet de enige groepen In Libanon die een gespannen verhouding met elkaar hebben. De tegenstellingen die er tussen de diverse etnische en religieuze groepen in het land bestaan hebben het land tot een potentieel kruidvat gemaakt.

De regering van Mikati heef voorlopig de zaak weer onder controle gebracht, maar het is de vraag hoe lang dit zal lukken, de regering van Hezbollah staat onder zware druk. De EU en de VS dringen er bij de regering Mikati op aan het Special Tribunal for Lebanon volledig te ondersteunen. Dit brengt de Libanese regering in een lastig parket, als zij het STL ondersteunt moet zij ook een aanklacht tegen Hezbollah ondersteunen. De verwachting is namelijk dat de aanklacht van het tribunaal Hezbollah als de schuldige zal aanwijzen van de moordaanslag op de voormalige president Hariri in 2005. De aanklacht wordt de komende weken verwacht en kon wel eens het startschot zijn voor een burgeroorlog in Libanon. Hezbollah heeft al aangekondigd een dergelijke aanklacht niet te zullen accepteren en de oppositie heeft aangekondigd de aanklacht wel te ondersteunen. Libanon balanceert op de rand van de afgrond en dat geldt ook voor de gehele regio. Een burgeroorlog in Libanon zal onmiddellijk gevolgen hebben voor de situatie in Syrië………

Trendlinks:

Moskou en Peking blokkeren bericht over wapenleveranties Iran aan Syrië Lees meer…

Iran ontkent Engelse claims over steun aan Syrië Lees meer…

Turkse helikopter schendt Syrisch luchtruim Lees meer…

Iran en India bespreken strategische thema’s Lees meer…

Drie Russische ontwerpers kerncentrale Iran komen om bij vliegtuigongeluk Lees meer…

Iraanse minister defensie gaat Afghanistan bezoeken Lees meer…

15 Tankwagens NATO in brand in Afghanistan Lees meer..

VS voert vredesonderhandelingen met Taliban Lees meer…

Obama kondigt terugtrekking troepen aan en waarschuwt Pakistan Lees meer…

Libië: Tripoli bevestigt contacten met rebellen Lees meer…

Libanon: vuurgevecht in Tripoli Lees meer…

Libanon: EU moet STL ondersteunen Lees meer…